Hukuki Terimler

Persoon die op internet aangeboden inhoud maakt of beschikbaar stelt. Hij is voor zijn eigen inhoud aansprakelijk.

Ayrıca: contentaanbieder, maker van de online publicatie

Aanbod tot verkoop van financiële instrumenten aan het publiek. Een prospectus moet worden opgesteld en door de toezichthouder worden goedgekeurd.

Ayrıca: openbare emissie, beursintroductie

Het tonen van het stuk aan de betrokkene om betaling te verkrijgen. De termijnen zijn in het wisselrecht bepaald.

Ayrıca: presentatie ter betaling, aanbieding van het handelspapier

Voorstel tot het sluiten van een overeenkomst dat alle wezenlijke punten bevat. Aanvaarding doet de overeenkomst tot stand komen.

Ayrıca: contractvoorstel, bindend voorstel tot contracteren

Waardepapier dat een deelneming in een vennootschap op aandelen vertegenwoordigt. Het bestaat op naam en aan toonder.

Ayrıca: effect dat het kapitaal vertegenwoordigt, aandelenstuk

Houder van de rechten die aan het bezit van aandelen zijn verbonden. Het dividend, het stemrecht en het recht op informatie zijn de voornaamste.

Ayrıca: houder van aandelen, deelnemer in het kapitaal

Fractie van de gemeenschappelijke grond die aan elk privégedeelte wordt toegekend. Zij bepaalt de bijdrage in de gemeenschappelijke kosten en de toedeling bij stedelijke vernieuwing.

Ayrıca: grondaandeel van de eenheid, onverdeeld aandeel in het terrein

Verhouding die het aandeel van elke partij in het ontstaan van de schade aangeeft. De vergoeding wordt daarnaar verminderd of verdeeld.

Ayrıca: schuldverdeling tussen betrokkenen, verdeling van de schade over de aansprakelijken

Aanspraak van de echtgenoot die zonder tegenprestatie heeft bijgedragen aan de verwerving of verbetering van een goed van de ander. Zij wordt berekend naar de waarde ten tijde van de verdeling.

Ayrıca: deel in de waardevermeerdering, vergoeding voor bijdrage aan andermans goed

Evenredig deel van een recht of een vermogen. In vennootschappen duidt het op de deelneming van een vennoot, in de gemeenschap op het breukdeel van elke gerechtigde.

Ayrıca: breukdeel, evenredig aandeel

Effect dat versterkte rechten verleent inzake dividend, stem of vertegenwoordiging in het bestuur. De voorrechten moeten uitdrukkelijk in de statuten zijn opgenomen.

Ayrıca: preferent aandeel, deelneming met bijzondere voordelen

Persoon die bij de autoriteiten melding doet van een strafbaar feit. Bij feiten die alleen op klacht worden vervolgd, is zijn aangifte vereist.

Ayrıca: persoon die aangifte doet, melder van het strafbare feit

Zone buiten de gemeentegrenzen die onder het ruimtelijke-ordeningstoezicht van de gemeente is geplaatst. Zij is van belang voor de toepassing van de bouwregels.

Ayrıca: buitengebied onder gemeentelijk toezicht, aanpalende zone onder gemeentelijk bouwtoezicht

Toestand van een zaak die bij een gerecht in behandeling is en nog niet is beslist. Een tweede geding over hetzelfde onderwerp kan dan niet worden gevoerd.

Ayrıca: in behandeling bij de rechter, nog niet afgedane zaak

Toestand waarin over hetzelfde geschil tussen dezelfde partijen al een procedure loopt. De later ingestelde vordering wordt niet-ontvankelijk verklaard.

Ayrıca: litispendentie, reeds lopende procedure over dezelfde zaak

Tijdelijke vrijheidsbeperking van een persoon die van een strafbaar feit wordt verdacht. De gevallen waarin ieder een op heterdaad betrapte dader mag aanhouden zijn in de wet bepaald.

Ayrıca: staandehouding en aanhouding, tijdelijke vrijheidsbeneming

De rechter stelt de schuld vast maar spreekt geen veroordeling uit en stelt een proeftijd. Verloopt die zonder nieuw feit, dan vervalt de zaak; anders dan bij de voorwaardelijke veroordeling wordt hier geen veroordeling uitgesproken.

Ayrıca: opschorting van de veroordeling, vaststelling van schuld zonder uitspraak van straf, HAGB

Mededeling waarmee een partij een derde van het geding in kennis stelt. Daardoor kan de uitkomst later tegen die derde worden ingeroepen.

Ayrıca: in vrijwaring roepen, kennisgeving van het geding aan een belanghebbende

Schrijven waarmee de schuldenaar tot nakoming wordt gesommeerd. Het doet in de regel het verzuim intreden.

Ayrıca: ingebrekestelling, formele sommatie tot nakoming

Aanmaning die tussen kooplieden in een van de wettelijk voorgeschreven vormen moet worden gedaan. De notariële weg en de aangetekende zending behoren daartoe.

Ayrıca: formele ingebrekestelling in de handel, aanzegging tussen ondernemers

Partij die in de aannemingsovereenkomst de uitvoering op zich neemt. Bij bouwovereenkomsten staat zij in voor de gebreken van het werk.

Ayrıca: uitvoerende bouwpartij, opdrachtnemer van het werk

Overeenkomst waarbij de aannemer zich verbindt een werk tot stand te brengen en de opdrachtgever de prijs te betalen. Bouwwerkzaamheden vallen daaronder.

Ayrıca: overeenkomst tot het tot stand brengen van een werk, bouwcontract

Herziening van een overeenkomst waarvan het evenwicht door onvoorziene omstandigheden is verstoord. Zij hangt samen met de regeling over onvoorziene omstandigheden.

Ayrıca: rechterlijke wijziging van het contract, herstel van het contractuele evenwicht

Handelingen die de lichamelijke integriteit op seksueel gebied aantasten. De zwaarste vorm wordt afzonderlijk strafbaar gesteld.

Ayrıca: inbreuk op de lichamelijke integriteit, seksueel misdrijf met contact

Poging van een echtgenoot om de ander van het leven te beroven. In het Turkse recht is dit een zelfstandige echtscheidingsgrond.

Ayrıca: levensbedreigend handelen jegens de echtgenoot, poging tot doding binnen het huwelijk

Deelname van een andere schuldeiser aan een reeds gelegd beslag met deling van de opbrengst. De voorwaarden en termijnen zijn wettelijk bepaald.

Ayrıca: voeging in het beslag, deelname aan de verdeling van de opbrengst

Aanspraak op de bij de bruiloft geschonken gouden sieraden en geldbedragen. Het Nederlandse recht kent geen overeenkomstige figuur; naar heersende opvatting worden deze geschenken geacht aan de bruid toe te komen.

Ayrıca: aanspraak op huwelijksgeschenken, teruggave van bij de bruiloft geschonken goud

Verplichting tot vergoeding van schade die ontstaat door schending van wettelijke of statutaire plichten. De vennootschap, de vennoten en de schuldeisers kunnen optreden.

Ayrıca: bestuurdersaansprakelijkheid, verhaal op de leden van het bestuur

Verplichting van het bestuur de door zijn besluiten en handelingen veroorzaakte schade te vergoeden. Zij kan op een dienstfout of op risico berusten.

Ayrıca: overheidsaansprakelijkheid, verplichting tot schadevergoeding van het bestuur

De vennoot is voor de schulden van de vennootschap slechts tot het bedrag van zijn inbreng aansprakelijk. Voor publieke vorderingen gelden bijzondere bepalingen.

Ayrıca: beperking van de aansprakelijkheid tot de inbreng, omvang van de vennotenverbondenheid

Aansprakelijkheid voor verlies, beschadiging of vertraagde aflevering van de goederen. Zij is aan wettelijke limieten en korte termijnen gebonden.

Ayrıca: vervoerdersaansprakelijkheid, gehoudenheid voor schade aan de lading

Verplichting van de aannemer of de verkoper in te staan voor de afwezigheid van gebreken. Voor bouwwerken geldt een lange aansprakelijkheidstermijn.

Ayrıca: vrijwaring voor verborgen gebreken, garantie tegen gebrekkige uitvoering

Totaal van de voor een verzekerde opgegeven arbeidsdagen. Het is een wezenlijk criterium voor het pensioen en voor de uitkeringen.

Ayrıca: opgebouwde verzekeringsdagen, totaal van de gemelde werkdagen

Onrechtmatige inbreuk op de eer, het privéleven of de afbeelding van een persoon. Staking, vaststelling en vergoeding kunnen worden gevorderd.

Ayrıca: inbreuk op de persoonlijke levenssfeer, schending van de attributen van de persoon

Vermelding waarmee een persoonlijk recht of een beperking in het register wordt kenbaar gemaakt. Daardoor kan het recht ook tegen latere verkrijgers worden ingeroepen.

Ayrıca: registeraantekening, kenbaarmaking van een beperking of persoonlijk recht

Korte vermelding die op een bestaand document wordt geplaatst. Zij kan de beslissing op een verzoek of een verwijzing bevatten.

Ayrıca: kanttekening op een document, korte vermelding bij een stuk

Inschrijving in de openbare registers waardoor de woning niet zonder toestemming van de andere echtgenoot kan worden vervreemd. Zij beschermt de echtgenoot die geen eigenaar is.

Ayrıca: bescherming van de gezinswoning, registeraantekening op de echtelijke woning

Inschrijving van een notariële koopbelofte in de openbare registers. Eenmaal ingeschreven werkt zij tegen een latere verkrijger.

Ayrıca: publicatie van de voorovereenkomst, registerbescherming van de koopbelofte

Het ontstaan van de rechtssubjectiviteit bij de levend geboren mens. Het ongeboren kind geniet bescherming onder de voorwaarde dat het levend ter wereld komt.

Ayrıca: begin van de rechtssubjectiviteit, ontstaan van de rechtspersoonlijkheid van de mens

Band die door het huwelijk ontstaat met de bloedverwanten van de echtgenoot. Zij eindigt niet door de ontbinding van het huwelijk.

Ayrıca: zwagerschap, verwantschap ontstaan door het huwelijk

Aanvulling op een reeds vastgestelde belasting op grond van de boeken en de stukken. Anders dan bij de ambtshalve aanslag berust zij op concrete administratie.

Ayrıca: navordering op basis van de boekhouding, correctie gestaafd door stukken

<p>Facultatieve verzekering die de schade boven de limieten van de verplichte dekking opvangt. Zij wordt naast de verplichte polis afgesloten.</p>

Ayrıca: facultatieve uitbreiding van de aansprakelijkheid,dekking boven de wettelijke limieten

Vordering tot het resterende deel van een aanspraak die eerst gedeeltelijk is ingesteld. Zij wordt na de deelvordering ingediend.

Ayrıca: vervolgvordering, vordering voor het restant

Bijstorting die binnen een gestelde termijn wordt verlangd wanneer het gestorte voorschot niet toereikend is. Blijft zij uit, dan kan de vordering op processuele gronden niet-ontvankelijk worden verklaard.

Ayrıca: bijbetaling op het kostenvoorschot, aanvullende storting voor de procedure

Bedrag dat de in het ongelijk gestelde partij aan de advocaat van de winnende partij moet voldoen. Het wordt volgens het tarief berekend en staat los van het met de cliënt overeengekomen honorarium.

Ayrıca: proceskostenvergoeding voor rechtsbijstand, aan de winnende partij toegekende advocaatkosten

Toewijzing van een advocaat door de orde volgens de regels van de verplichte verdediging. De staat voldoet het honorarium volgens een tarief.

Ayrıca: toevoeging van een raadsman, ambtshalve aanwijzing door de orde

Goederen die tijdens het stelsel onder bezwarende titel worden verkregen. Arbeidsinkomsten en opbrengsten van eigen goederen behoren daartoe.

Ayrıca: tijdens het huwelijk verworven goederen, in de verdeling vallende bestanddelen

Regel die bepaalt welke soort rechter een zaak moet behandelen. De rechter toetst dit ambtshalve en partijen kunnen er niet van afwijken.

Ayrıca: bevoegdheid naar soort rechter, attributie van rechtsmacht

Recht dat tegen eenieder kan worden ingeroepen. Het eigendomsrecht en de persoonlijkheidsrechten behoren daartoe.

Ayrıca: tegen eenieder werkend recht, recht met werking jegens allen

Het ontstaan van een juridische ouder-kindband bij rechterlijke uitspraak. Leeftijdsvereisten en een proefperiode gelden daarbij.

Ayrıca: aanneming van een kind, rechterlijke totstandkoming van ouderschap

Advocaat die het slachtoffer, de aangever of de zich voegende partij vertegenwoordigt. Anders dan de raadsman staat hij de tegenpartij van de verdachte bij.

Ayrıca: raadsman van de benadeelde partij, vertegenwoordiger van het slachtoffer

Persoon die in het register van stagiairs is ingeschreven en onder toezicht van een advocaat werkt. Zijn bevoegdheden zijn beperkt tot de in de wet opgesomde handelingen.

Ayrıca: stagiair in de advocatuur, persoon in beroepsopleiding

Deel van de grond dat bij de herverkaveling wordt afgestaan voor wegen, groen en collectieve voorzieningen. Daar staat geen vergoeding tegenover en een wettelijk maximum geldt.

Ayrıca: kosteloze grondafstand voor voorzieningen, DOP

Schade die niet onmiddellijk maar via de gevolgen van de gedraging ontstaat. De vergoedbaarheid hangt af van het causaal verband.

Ayrıca: gevolgschade, indirect nadeel

Gedwongen uitvoering van een beslissing over gezag of omgang. Zij wordt zo uitgevoerd dat het kind daarvan zo min mogelijk hinder ondervindt.

Ayrıca: gedwongen overdracht van het kind, tenuitvoerlegging van de gezagsbeslissing

Vennootschap die onder de overheersing van een andere staat. Beschermende regels voorkomen dat zij bij transacties binnen het concern wordt benadeeld.

Ayrıca: dochtervennootschap, onder zeggenschap staande onderneming

Bedrag dat is overeengekomen als prijs voor de uitoefening van een recht van terugtreden. Anders dan het handgeld vormt het de kostprijs van het terugtreden.

Ayrıca: prijs van de terugtreding, bedongen som om zich te bevrijden

Partij die de goederen ten vervoer aanbiedt. Zij staat in voor de juistheid van de opgaven en de geschiktheid van de verpakking.

Ayrıca: verzender van de goederen, opdrachtgever tot het vervoer

Kopie van een document. De gewaarmerkte vorm wordt met het origineel gelijkgesteld.

Ayrıca: kopie van een stuk, gewaarmerkt duplicaat

Het iemand tot een handelen of nalaten dwingen door te dreigen informatie over hem bekend te maken. Het nagestreefde voordeel onderscheidt dit feit van de bedreiging.

Ayrıca: chantage, dwang door dreiging met onthulling

Juridische band tussen kind en ouders. Zij ontstaat door geboorte, erkenning, rechterlijke vaststelling of adoptie.

Ayrıca: familierechtelijke betrekking, juridische ouder-kindband

Bestuurlijk besluit tot verwijdering van een zonder of in strijd met de vergunning opgericht bouwwerk. Daartegen staan een vernietigingsberoep en een verzoek tot schorsing open.

Ayrıca: besluit tot sloop, bestuurlijk bevel tot verwijdering

Volledige prijsgeving door de eiser van hetgeen hij vorderde. Zij heeft de werking van een einduitspraak en belet een nieuwe procedure.

Ayrıca: definitieve prijsgeving van de eis, afzien van de vordering met gezag van gewijsde

Het om niet overdragen van grond aan de overheid voor wegen en openbare voorzieningen. Zij geschiedt in het kader van de herverkaveling.

Ayrıca: kosteloze grondafstand aan de gemeenschap, overdracht voor openbaar gebruik

Beslissing waarmee een verzoek of een vordering wordt afgewezen. Zij moet met redenen zijn omkleed en kan worden aangevochten.

Ayrıca: verwerping van het verzoek, negatieve beslissing

Afwijzing na inhoudelijke beoordeling van het geschil. Zij krijgt gezag van gewijsde en sluit een nieuwe procedure uit.

Ayrıca: inhoudelijke afwijzing, verwerping van de eis na toetsing

Procedure waarin na de ontbinding van het stelsel de vermogens worden gescheiden en de vorderingen berekend. Zij kan ook in een van de echtscheiding afzonderlijke procedure worden gevoerd.

Ayrıca: vereffening van het stelsel, financiële afrekening na ontbinding

Stuk waarin de afstand van een recht wordt vastgelegd. Een duidelijke omschrijving van de omvang voorkomt latere geschillen.

Ayrıca: schriftelijke verzaking, akte waarin een recht wordt prijsgegeven

Stuk waarmee de bevoegdheden van een gevolmachtigde worden beëindigd. Het wordt voor een notaris opgemaakt en moet aan de betrokken instanties worden meegedeeld.

Ayrıca: schriftelijke herroeping van het mandaat, kennisgeving van het einde van de bevoegdheid

Stuk waarin wordt vastgelegd dat de schuldeiser de schuldenaar heeft bevrijd. In het arbeidsrecht gelden strikte geldigheidsvereisten.

Ayrıca: kwijtingsverklaring, schriftelijk bewijs van bevrijding

Geschrift waarin een verplichting op zich wordt genomen. Naar de inhoud kan het een afdwingbare schuld doen ontstaan.

Ayrıca: schriftelijke verbintenisverklaring, akte waarin een verplichting wordt aangegaan

Doel dat elk besluit van het bestuur moet nastreven. Ontbreekt dat doel, dan is het besluit onrechtmatig wegens zijn strekking.

Ayrıca: openbaar nut, doelstelling van collectief belang

Fundamentele beginselen die aan de rechtsorde ten grondslag liggen. Zij worden toegepast bij het aanvullen van leemten.

Ayrıca: grondbeginselen van het recht, ongeschreven leidende normen

Orgaan waarin de vennoten de besluiten nemen. De quorums voor aanwezigheid en besluitvorming volgen uit de wet en de statuten.

Ayrıca: vergadering van vennoten, besluitvormend orgaan van de vennootschap

Volmacht die algemene bevoegdheden verleent zonder tot één zaak beperkt te zijn. Handelingen waarvoor een bijzondere bevoegdheid nodig is, moeten toch uitdrukkelijk worden vermeld.

Ayrıca: volmacht met ruime bevoegdheden, niet tot één zaak beperkte machtiging

Door een partij vooraf opgestelde voorwaarden voor een reeks overeenkomsten. Voorwaarden die de wederpartij onredelijk benadelen kunnen buiten toepassing blijven.

Ayrıca: standaardvoorwaarden, vooraf opgestelde contractbedingen

Maatregel die in de plaats komt van een korte vrijheidsstraf. Een geldboete en een werkstraf behoren daartoe.

Ayrıca: vervangende sanctie, maatregel in plaats van de gevangenisstraf

Verbintenis waarbij meerdere prestaties mogelijk zijn en er één moet worden verricht. Behoudens andersluidend beding kiest de schuldenaar.

Ayrıca: verbintenis met keuzemogelijkheid, schuld met meerdere prestaties

Vaststelling van de belasting op basis van een schatting wanneer aangifte of boekhouding ontbreekt. Anders dan bij een aanvullende aanslag berust zij niet op concrete bescheiden.

Ayrıca: aanslag naar schatting, vaststelling zonder aangifte

Beginsel waarbij de rechter ook feiten onderzoekt die partijen niet hebben aangevoerd. Het geldt in zaken die de openbare orde raken en in bestuurszaken.

Ayrıca: inquisitoir beginsel, onderzoek op eigen initiatief van de rechter

Het aanvoeren dat een recht niet is ontstaan of is tenietgegaan. Anders dan het verweer dat uitdrukkelijk moet worden ingeroepen, neemt de rechter het ambtshalve in aanmerking.

Ayrıca: verweer tegen het bestaan van het recht, rechtsvernietigend verweer

Persoon die als particuliere rechter een geschil beslecht. Hij moet onafhankelijk en onpartijdig zijn en kan worden gewraakt.

Ayrıca: scheidsman, particuliere geschilbeslechter

Opheffing van een strafbaar feit of van een straf bij wet. De algemene amnestie raakt de feiten en hun gevolgen, de bijzondere enkel de straf.

Ayrıca: wettelijke uitwissing van het feit, kwijtschelding van de straf bij wet

Toepassing van een regel op een vergelijkbaar geval waarvoor zij niet is geschreven. In het strafrecht is zij ten nadele van de verdachte verboden.

Ayrıca: overeenkomstige toepassing, uitbreiding naar een gelijksoortig geval

Certificering waardoor een document in een ander land geldig is. Tussen de verdragsstaten vervangt zij elke andere legalisatie.

Ayrıca: legalisatie volgens het Haagse verdrag, vereenvoudigde echtverklaring

Overeenkomst die voor een bepaalde duur of tot een bepaald tijdstip wordt aangegaan. Zij vereist een objectieve grond; herhaalde verlenging kan haar in een overeenkomst voor onbepaalde tijd doen overgaan.

Ayrıca: tijdelijk contract, dienstverband met einddatum

Overeenkomst zonder vooraf bepaalde einddatum. Zij is de hoofdregel en de ontslagbescherming is daarop van toepassing.

Ayrıca: vast dienstverband, contract zonder einddatum

Deeltijdarbeid waarbij de werknemer zich beschikbaar houdt. Een oproeptermijn en een minimale omvang moeten worden overeengekomen.

Ayrıca: oproepcontract, beschikbaarheid op verzoek van de werkgever

Beslechting van een geschil door particuliere scheidslieden in plaats van door de overheidsrechter. Het vonnis is bindend en voor tenuitvoerlegging vatbaar.

Ayrıca: particuliere geschilbeslechting, scheidsrechterlijke procedure

Orgaan dat verzekeringsgeschillen snel beslecht. Een voorafgaand verzoek bij de verzekeraar is vereist.

Ayrıca: geschillencommissie in verzekeringszaken, bemiddelingsorgaan van de verzekeringssector

Beslechting van sportgeschillen door de organen binnen de sportfederaties. De rechtsmiddelen tegen hun beslissingen zijn in bijzondere regelgeving geregeld.

Ayrıca: sportrechtspraak, geschilbeslechting in de sportsector

Akte die door een bevoegd ambtenaar wordt opgemaakt. Zij levert dwingend bewijs totdat valsheid is aangetoond.

Ayrıca: notariële akte, door een ambtenaar opgemaakt geschrift

Persoon die de betaling van een handelspapier ten gunste van een ondertekenaar waarborgt. Hij is in dezelfde mate aansprakelijk als de gewaarborgde persoon.

Ayrıca: borg voor het handelspapier, garant van de wisselschuld

Opzettelijk toegebracht offer of gemaakte kosten om schip en lading uit een gemeenschappelijk gevaar te redden. De schade wordt over de belanghebbenden omgeslagen.

Ayrıca: gemene averij, omslag van het offer over schip en lading

Stuk waarin een bank belooft te betalen indien haar cliënt niet nakomt. Zij bestaat in voorlopige en in definitieve vorm.

Ayrıca: bancaire waarborg, betalingsverbintenis van de bank

Overeenkomst waarin een recht aan een buiten het contract staande persoon wordt toegekend. In de echte vorm kan de derde zelf nakoming vorderen.

Ayrıca: derdenbeding, contract ten gunste van een niet-partij

Het niet of gebrekkig leveren van de overeengekomen prestatie bij een overheidsopdracht. Anders dan bij manipulatie van de aanbesteding betreft het de uitvoeringsfase.

Ayrıca: frauduleuze uitvoering van een opdracht, wanprestatie met bedrieglijk opzet

Het door misleiding bewegen van de wederpartij tot het aangaan van de overeenkomst. De misleide partij kan zich op onverbondenheid beroepen.

Ayrıca: misleiding als wilsgebrek, kunstgreep bij de contractsluiting

De kosten van het herstel van milieuschade komen ten laste van wie haar heeft veroorzaakt. Het is een grondbeginsel van het milieurecht.

Ayrıca: vervuiler-betaalt-beginsel, toerekening van de herstelkosten aan de veroorzaker

In burgerlijke zaken brengen partijen de feiten en de bewijsmiddelen aan. De rechter beoordeelt binnen de grenzen van hetgeen is aangevoerd.

Ayrıca: lijdelijkheid van de rechter, partijautonomie bij de feiten

Verplichting van de werkgever werknemers niet zonder objectieve grond ongelijk te behandelen. Schending kan recht geven op een vergoeding.

Ayrıca: non-discriminatie op het werk, gelijke bejegening van werknemers

Geschrift dat de gestelde feiten waarschijnlijk maakt zonder volledig bewijs te leveren. Het kan de weg openen naar het getuigenbewijs.

Ayrıca: aanvangsbewijs op schrift, geschrift dat de stelling aannemelijk maakt

Het verbergen van een dader of het anderszins helpen ontkomen aan vervolging. Voor naaste verwanten gelden bijzondere regels.

Ayrıca: helpen van een dader aan ontkoming, verbergen van een verdachte

Het geheel van de rechterlijke handelingen tot de beslissing. De term wordt in burgerlijke, straf- en bestuurszaken gebruikt.

Ayrıca: rechterlijke behandeling, verloop van de zaak voor de rechter

Het in de zitting voorlezen van het beslissende deel van de uitspraak. De volledig uitgewerkte beslissing wordt later opgesteld.

Ayrıca: voorlezing van het beslissende gedeelte, mondelinge uitspraak van het dictum

Instemming die na het verrichten van een handeling wordt gegeven. Zij maakt de aanvankelijk niet-bindende handeling geldig.

Ayrıca: goedkeuring achteraf, latere aanvaarding van de handeling

Beslissing waarbij de hogere rechter de bestreden uitspraak juist bevindt. Daarmee wordt de uitspraak in beginsel onherroepelijk.

Ayrıca: instandhouding van het vonnis, verwerping van het rechtsmiddel

Het vermogen om zelfstandig proceshandelingen te verrichten. Wie deze bekwaamheid mist, handelt door tussenkomst van een wettelijk vertegenwoordiger.

Ayrıca: procesbekwaamheid, vermogen zelf proceshandelingen te verrichten

Maatstaf die bij elke beslissing over het kind voorop staat. Hij vloeit voort uit zowel het nationale recht als internationale verdragen.

Ayrıca: leidend beginsel bij kinderzaken, maatstaf van het kindbelang

Rechtstoestand of handeling die de belastingschuld doet ontstaan. Het bepaalt de verjaringstermijnen en de toepasselijke regels.

Ayrıca: gebeurtenis die de belastingschuld doet ontstaan, oorsprong van de heffing

Indirecte belasting over leveringen van goederen en diensten. De aftrekbare belasting wordt met de in rekening gebrachte belasting verrekend en het saldo wordt afgedragen.

Ayrıca: omzetbelasting, KDV

Belediging via de pers of andere media. Zij geldt als in het openbaar gepleegd en wordt zwaarder bestraft.

Ayrıca: aantasting van de eer via de media, publicatie met beledigend karakter

Keuzevrijheid van het bestuur binnen de door de wet gestelde grenzen. Zij is niet onbeperkt: gebruik in strijd met het algemeen belang is toetsbaar.

Ayrıca: discretionaire bevoegdheid, beoordelingsruimte van het bestuur

Neutrale persoon die wordt aangewezen wanneer de collectieve onderhandelingen vastlopen. Deze procedure staat los van de mediation in individuele geschillen.

Ayrıca: conciliator in het collectieve conflict, tussenpersoon bij de onderhandelingen

Beroepsmatige bemiddeling bij de verkoop of verhuur van onroerend goed. De uitoefening is vergunningplichtig en het loon volgt uit de overeenkomst.

Ayrıca: makelaardij in onroerend goed, vastgoedbemiddeling

Overeenstemming tussen dader en slachtoffer met hulp van een neutrale derde bij de in de wet opgesomde feiten. Bij overeenstemming kan de zaak worden geseponeerd.

Ayrıca: herstelbemiddeling, minnelijke regeling in het strafrecht

Een duidelijke wanverhouding tussen de prestaties die is verkregen door misbruik van de noodtoestand, onervarenheid of lichtzinnigheid van de ander. Anders dan bij het Nederlandse misbruik van omstandigheden is de wanverhouding hier een zelfstandig vereiste.

Ayrıca: wanverhouding verkregen door uitbuiting, benadeling bij het contracteren

Aanwijzing door de rechter van een persoon die een vermogen of een onderneming beheert. Zij geschiedt wanneer de bestaande organen niet kunnen functioneren.

Ayrıca: aanstelling van een beheerder, gerechtelijk bewind

Aanwijzing van een vertegenwoordiger wanneer de erfgenamen het niet eens worden of onbekend zijn. De vertegenwoordiger treedt namens de boedel op.

Ayrıca: aanwijzing van een boedelvertegenwoordiger, benoeming namens de gezamenlijke erfgenamen

Meerderjarige met oordeelsvermogen aan wie een adviseur is toegevoegd. Hij kan slechts voor de in de wet opgesomde handelingen met instemming optreden.

Ayrıca: persoon onder bijstand, in bepaalde handelingen beperkte meerderjarige

Minderjarige of onder voogdij gestelde met oordeelsvermogen. Voor handelingen die hem verplichten is de instemming van zijn wettelijke vertegenwoordiger vereist.

Ayrıca: onbekwame met oordeelsvermogen, persoon die instemming behoeft

Behandeling van de zaak zonder aanwezigheid van de verdachte. Zijn aanwezigheid is in beginsel vereist; de uitzonderingen zijn in de wet opgesomd.

Ayrıca: verstekprocedure, behandeling zonder de verdachte

Regels over de aanvang en het einde van processuele termijnen. Valt de laatste dag op een feestdag, dan loopt de termijn door tot de eerstvolgende werkdag.

Ayrıca: wijze van termijnberekening, vaststelling van aanvang en einde

Opleidingsperiode die voor de toegang tot het beroep moet worden doorlopen. Zij verloopt in twee fasen, bij de gerechten en vervolgens bij een praktiserend advocaat.

Ayrıca: opleidingsperiode vóór de uitoefening, proeftijd van de aankomende advocaat

Beroep bij de belastingrechter tegen een aanslag of een sanctie. Het instellen daarvan schorst in beginsel de invordering.

Ayrıca: fiscaal geschil, beroep tegen de aanslag

Beroep bij de bestuursrechter dat strekt tot vergoeding van door het bestuur veroorzaakte schade. Het kan samen met het vernietigingsberoep of afzonderlijk worden ingesteld.

Ayrıca: schadevergoedingsberoep tegen de overheid, actie tot vergoeding bij de bestuursrechter

Beroep bij de bestuursrechter dat strekt tot vernietiging van een onrechtmatig besluit. Anders dan in het Nederlandse stelsel, waar één beroep volstaat, is het van het schadevergoedingsberoep onderscheiden.

Ayrıca: vernietigingsberoep, actie tegen de rechtmatigheid van het besluit

Wegnemen van een goed met geweld of bedreiging. Het geweld onderscheidt dit feit van de diefstal.

Ayrıca: wegneming met geweld, roof

Erkenning door de gedaagde van de gegrondheid van de vordering. Zij heeft de werking van een einduitspraak.

Ayrıca: aanvaarding van de eis, erkenning van de vordering door de gedaagde

Het vernietigen, verbergen of onbruikbaar maken van een officieel document. Anders dan bij valsheid wordt de inhoud niet vervalst.

Ayrıca: wegmaken van een officieel stuk, vernietiging van een openbaar document

Onroerend goed dat ten behoeve van het gezin aan beslag wordt onttrokken. De instelling vereist een inschrijving in de openbare registers.

Ayrıca: onbeslagbaar gezinsvermogen, voor het gezin bestemd en beschermd goed

Maatregelen ter bescherming van wie aan geweld wordt blootgesteld. Zij kunnen zonder bewijs en op korte termijn worden bevolen.

Ayrıca: beschermende maatregel voor het slachtoffer, spoedbevel bij huiselijk geweld

Periode van bescherming die wordt verleend aan de schuldenaar die een akkoord aanvraagt. De invorderingen worden in beginsel geschorst en een commissaris wordt aangewezen.

Ayrıca: afkoelingsperiode, opschorting van de invorderingen

Bescherming tegen aantasting van eer, privéleven, naam en afbeelding. Vorderingen tot staking, verbod, vaststelling en vergoeding staan open.

Ayrıca: bescherming van eer en privéleven, rechtsmiddelen bij persoonlijkheidsinbreuk

Maatregelen ter bescherming van getuigen in ernstige zaken. Verhulling van de identiteit en verhoor op afstand behoren daartoe.

Ayrıca: getuigenbeschermingsmaatregelen, waarborgen voor de bedreigde getuige

Rechtsmiddelen tegen ontneming of verstoring van het bezit. Zij staan ook open voor wie geen eigenaar is.

Ayrıca: bezitsacties, rechtsmiddelen bij verstoring van het bezit

Overdracht of bezwaring door een deelgenoot van zijn aandeel. Daarvoor is in beginsel geen instemming van de andere deelgenoten nodig.

Ayrıca: vervreemding van het eigen aandeel, beschikking door een deelgenoot

Rechtshandeling die pas na het overlijden werking krijgt. Het testament en de erfovereenkomst zijn de twee vormen.

Ayrıca: rechtshandeling met werking na de dood, uiterste wilsbeschikking in ruime zin

Beslag op een deel van het loon in het kader van de gedwongen tenuitvoerlegging. Het beslagvrije deel is beschermd en voor alimentatievorderingen gelden eigen regels.

Ayrıca: loonbeslag bij executie, inhouding op het arbeidsinkomen door de deurwaarder

Beslag op onroerende zaken, rechten en vorderingen die vermoedelijk uit een strafbaar feit afkomstig zijn. Het is beperkt tot de in de wet opgesomde feiten en vereist een rechterlijke beslissing.

Ayrıca: bevriezing van vermogen, conservatoir beslag op het patrimonium

Bindende beslissing in geschillen onder de waardegrens. Het verzet daartegen wordt bij de rechter voor consumentenzaken ingesteld.

Ayrıca: uitspraak van het bemiddelingsorgaan, bindende beslechting van het geschil

Beslissing waartegen geen rechtsmiddel kan worden aangewend. Zij wordt bij de bekendmaking onherroepelijk.

Ayrıca: onaantastbare uitspraak, beslissing in laatste aanleg

Eenzijdige handeling van het bestuur die rechtsgevolgen teweegbrengt. Zij moet regelmatig zijn naar bevoegdheid, vorm, motieven, inhoud en doel.

Ayrıca: bestuurlijke beslissing, eenzijdige overheidshandeling

Onderdeel dat zo met een zaak is verbonden dat het niet zonder beschadiging kan worden gescheiden. Het volgt het rechtslot van de hoofdzaak; het gebouw op de grond is daarvan een voorbeeld.

Ayrıca: onafscheidelijk onderdeel, wezenlijk bestanddeel van de zaak

Elementen die vereist zijn opdat een gedraging een strafbaar feit oplevert. Zij worden onderzocht als materieel element, geestelijk element en wederrechtelijkheid.

Ayrıca: constitutieve elementen, voorwaarden voor strafbaarheid

Gegevens die het inleidende stuk moet bevatten. Partijen, feiten, bewijsmiddelen en het gevorderde behoren daartoe.

Ayrıca: verplichte inhoud van de dagvaarding, vereisten van het inleidende stuk

Geldelijke sanctie die het bestuur oplegt wegens een in de wet omschreven overtreding. De bezwaarprocedure volgt uit het recht van de bestuurlijke sancties.

Ayrıca: geldboete opgelegd door het bestuur, administratieve geldsanctie

Sanctie wegens schending van de meld- en administratieplichten. De procedure en de bezwaartermijnen zijn geregeld.

Ayrıca: geldboete van de sociale instelling, sanctie wegens verzuimde melding

Verzoek of klacht die aan het bestuur wordt gericht voordat de rechter wordt benaderd. Anders dan in het Nederlandse stelsel is deze stap in beginsel niet verplicht; zij kan de beroepstermijn stuiten en stilzwijgen geldt als afwijzing.

Ayrıca: voorafgaand verzoek aan het bestuur, benadering van het bestuur vóór de rechter

Orgaan dat de vennootschap op aandelen bestuurt en vertegenwoordigt. Anders dan in het Nederlandse stelsel, waar daarnaast een toezichthoudend orgaan kan bestaan, is dit het enige leidinggevende orgaan.

Ayrıca: leidinggevend orgaan, bestuursorgaan van de vennootschap

Het voldoen van de verschuldigde som. Zij doet de verbintenis tenietgaan en het bewijs daarvan rust op de schuldenaar.

Ayrıca: voldoening van de geldschuld, kwijting door betaling

Stelling dat het executiekantoor naar plaats niet bevoegd is. Bij de betwisting moet het wel bevoegde kantoor worden aangewezen.

Ayrıca: exceptie van onbevoegdheid in de executie, aanwijzing van het juiste kantoor

Verzet tegen de rang of het bestaan van een in de staat opgenomen vordering. Het wordt door de bevoegde rechter beoordeeld.

Ayrıca: verzet tegen de verdelingsstaat, betwisting van de volgorde van schuldeisers

De schuldenaar stelt dat de schuld niet bestaat of is voldaan. Binnen de termijn gedaan stuit zij de procedure.

Ayrıca: ontkenning van de vordering, verzet op de grond van de schuld

Verklaring van een partij dat een gestelde feit niet juist is. Daarmee verschilt zij van de erkenning.

Ayrıca: ontkenning van de stelling, bestrijding van het gestelde feit

Bevel een persoon aan te houden die in voorlopige hechtenis is gesteld of aan een oproep geen gevolg heeft gegeven. Het wordt door de met het onderzoek belaste diensten uitgevoerd.

Ayrıca: aanhoudingsbevel, opsporingsbevel

Door het executiekantoor betekende akte waarin de schuldenaar tot betaling wordt gesommeerd. De termijnen voor verzet en betaling lopen vanaf de betekening.

Ayrıca: betalingssommatie, aan de schuldenaar betekend bevel

Bevoegdheid over het voorwerp van het geschil te beschikken en daarover te procederen. Zij onderscheidt zich van de hoedanigheid om in rechte op te treden.

Ayrıca: processuele beschikkingsbevoegdheid, recht de vordering te vervolgen

Het vermogen om in een procedure als eiser of gedaagde op te treden. Het hangt samen met de rechtsbevoegdheid naar burgerlijk recht.

Ayrıca: procesrechtelijke rechtsbevoegdheid, geschiktheid om als partij op te treden

Vermogen rechten en verplichtingen te hebben. Op voorwaarde van een levende geboorte begint zij bij de conceptie en is zij voor iedereen gelijk.

Ayrıca: rechtssubjectiviteit, vermogen drager van rechten te zijn

Feitelijke heerschappij over een zaak. Het is onafhankelijk van het eigendomsrecht en wordt zelfstandig beschermd.

Ayrıca: feitelijke macht over een zaak, houderschap met heerschappij

Bezitter die meent en mag menen rechthebbende te zijn. Hij geniet bescherming bij de verkrijging en bij de afrekening van vruchten.

Ayrıca: bezitter in gerechtvaardigd vertrouwen, verkrijger zonder wetenschap van het gebrek

Degene die een zaak houdt alsof hij de rechthebbende is. Hij staat tegenover de houder die voor een ander houdt.

Ayrıca: bezitter met pretentie van recht, houder voor eigen rekening

Erfgenaam die de nalatenschap eerst verkrijgt maar haar later moet uitkeren. Zijn beschikkingsbevoegdheid is beperkt.

Ayrıca: eerste verkrijger met uitkeringsplicht, erfgenaam onder last van uitkering

Rechtsmiddel tegen beslissingen van de met de strafuitvoering belaste rechter. Het wordt binnen de wettelijke termijn ingesteld.

Ayrıca: beroep in executiezaken, toetsing van de executiebeslissing

Betwisting van de eigendomsrechten of de grenzen die bij de kadastrale werkzaamheden zijn vastgesteld. Blijft bezwaar binnen de termijn uit, dan wordt de vaststelling onaantastbaar.

Ayrıca: verzet tegen de kadastrale opmeting, betwisting van de grensvaststelling

Rechtsmiddel tegen het bevel tot voorlopige hechtenis. Het wordt door een andere rechter op stukken beoordeeld.

Ayrıca: beroep tegen het hechtenisbevel, toetsing van de detentie

Betwisting van het rapport van de door de rechter benoemde deskundige. Het moet binnen de wettelijke termijn worden ingediend.

Ayrıca: kritiek op het deskundigenrapport, betwisting van de deskundige bevindingen

Overeenkomst waarbij de bewaarnemer zich verbindt een toevertrouwde zaak te bewaren en terug te geven. Voor hotelhouders en garagehouders gelden bijzondere regels.

Ayrıca: bewaargeving, verplichting tot bewaring van een toevertrouwde zaak

Maatregelen om de nalatenschap veilig te stellen totdat zij is verdeeld. Verzegeling, inventarisatie en benoeming van een beheerder behoren daartoe.

Ayrıca: beschermende boedelmaatregelen, veiligstelling van de nalatenschap

Fase waarin de bewijsmiddelen worden verzameld en beoordeeld. Getuigen worden gehoord en deskundigenberichten besproken.

Ayrıca: instructiefase, fase van bewijslevering

Regelmatig gevoerde boeken kunnen voor en tegen de houder bewijs opleveren. De voorwaarden en de grenzen zijn wettelijk bepaald.

Ayrıca: bewijswaarde van de boekhouding, boeken als bewijsmiddel

Regel die bepaalt welke partij een feit moet bewijzen. Wie zich op een rechtsgevolg beroept, draagt in beginsel de bewijslast.

Ayrıca: verdeling van de bewijslast, last om feiten aan te tonen

Middel waarmee een betwist feit wordt aangetoond. Geschriften, getuigen, deskundigenberichten en plaatsopneming behoren daartoe.

Ayrıca: bewijs, middel tot staving van een feit

Titel die na de stage wordt afgegeven en het uitoefenen van het beroep mogelijk maakt. Hij wordt van kracht met de inschrijving op het tableau.

Ayrıca: beroepstitel van de advocaat, toelating tot de advocatuur

Mogelijkheid voor wie van belediging wordt beschuldigd de juistheid van zijn uitlating aan te tonen. Slaagt het bewijs, dan volgt geen straf.

Ayrıca: waarheidsbewijs bij belediging, aantonen van de juistheid van de uitlating

Stuk waaruit blijkt dat iemand bevoegd is namens een ander op te treden. Het wordt bij het dossier gevoegd.

Ayrıca: volmachtbewijs in de procedure, stuk dat de bevoegdheid aantoont

Officieel stuk waaruit de woonplaats van een persoon blijkt. Het kan online worden verkregen en dient om de bevoegde rechter te bepalen.

Ayrıca: uittreksel met het woonadres, verklaring van verblijfplaats

Orgaan dat de boedel beheert en de vereffening leidt. Het wordt door de vergadering van schuldeisers aangewezen.

Ayrıca: beheer van de boedel, bestuursorgaan in de collectieve procedure

Persoon die na het afleggen van de eed ten overstaan van een notaris bevoegd is te vertalen. Die hoedanigheid is vereist voor de geldigheid van vertalingen in officiële stukken.

Ayrıca: gezworen vertaler, voor officiële stukken bevoegde vertaler

Opheffing van de verplichting wanneer de wettelijke gronden zich voordoen. Hertrouwen of samenleven als partners van de gerechtigde behoort daartoe.

Ayrıca: opheffing van de alimentatieplicht, intrekking van de bijdrage

Vordering waarmee een voortdurende inbreuk op een recht wordt beëindigd. Zij wordt vooral bij onroerende zaken gebruikt.

Ayrıca: staking van de inbreuk, opheffing van de voortdurende verstoring

Heffing van de eigenaars wier onroerend goed door openbare werken in waarde stijgt. In de appartementseigendom duidt de term tevens op het waardeverschil tussen eenheden.

Ayrıca: baatbelasting, bijdrage wegens waardevermeerdering

Bevoegdheden die uitdrukkelijk in de volmacht moeten worden vermeld. Schikking, afstand van de vordering, berusting en benoeming van een arbiter behoren daartoe.

Ayrıca: uitdrukkelijk te vermelden bevoegdheid, bijzondere machtiging

In de wet opgesomde gevoelige gegevens zoals gezondheid, godsdienst, etnische afkomst en biometrische gegevens. De verwerking daarvan is aan strengere voorwaarden onderworpen.

Ayrıca: gevoelige gegevens, gegevens met versterkte bescherming

Controleur die door de rechter wordt benoemd om bepaalde verrichtingen te onderzoeken. Zijn benoeming kan door de minderheidsvennoten worden verzocht.

Ayrıca: door de rechter benoemde onderzoeker, enquêteur naar bepaalde handelingen

Sanctie die ziet op de gedragingen die de wet uitdrukkelijk opsomt, zoals het niet naleven van de factureringsplicht. Het niet uitreiken van een factuur is daarvan het typevoorbeeld.

Ayrıca: boete wegens ontbrekende factuur, specifieke wettelijke fiscale sanctie

Aangepaste ruimte waarin kinderen en kwetsbare personen worden gehoord. Het verhoor wordt met beeld en geluid vastgelegd.

Ayrıca: kindvriendelijke verhoorkamer, aangepaste ruimte voor kwetsbare personen

Persoon die door de rechter wordt aangewezen voor een bepaalde zaak of een bepaald vermogen. Anders dan bij voogdij blijft de handelingsbekwaamheid in stand.

Ayrıca: curator voor een bepaalde taak, voor één aangelegenheid benoemde vertegenwoordiger

Ruimte die het gebruik van een privégedeelte aanvult en als daarbij behorend is ingeschreven. Kelders zijn daarvan het voorbeeld; zij kan niet afzonderlijk worden overgedragen.

Ayrıca: aanhorigheid van de eenheid, bij het privégedeelte behorende ruimte

Beslissing waarmee tegenstrijdige uitspraken van de hoogste rechter worden verenigd. Anders dan in het Nederlandse stelsel, waar de uitspraken van de hoogste rechter feitelijk gezag hebben zonder formeel bindend te zijn, bindt zij hier de rechters en de bestuursorganen.

Ayrıca: uitspraak tot eenheid van rechtspraak, formeel bindende rechtseenheidsbeslissing

Eigenschap van een regel of beslissing die naleving oplegt. Zij verschilt naar de aard van de bron.

Ayrıca: verbindendheid, verplichtende werking van een norm of uitspraak

Tarief dat de ondergrens van het honorarium bepaalt. Het wordt jaarlijks bijgewerkt en dient tevens als grondslag voor de aan de wederpartij opgelegde kosten; het Nederlandse recht kent zo'n bindend minimum niet.

Ayrıca: wettelijk vastgestelde ondergrens van het honorarium, verplicht minimumtarief

Verwanten die van iemand afstammen, zoals kinderen en kleinkinderen. Zij zijn de erfgenamen van de eerste orde.

Ayrıca: nakomelingen, verwanten in de neergaande lijn

Verwanten van wie men afstamt, zoals ouders en grootouders. Zij vormen de tegenhanger van de neergaande lijn.

Ayrıca: voorouders, verwanten in de opgaande lijn

Technische blokkering van de toegang tot onrechtmatige inhoud. Zij kan door een rechter en, in de in de wet bepaalde gevallen, bij bestuurlijk besluit worden bevolen.

Ayrıca: technische toegangsblokkering, verbod op toegang tot een site

Overeenkomst waarbij de borg zich jegens de schuldeiser verbindt voor de schuld van de schuldenaar. De geldigheid is aan strenge vormvereisten gebonden.

Ayrıca: persoonlijke zekerheid, verbintenis van de borg

Het oprichten van een bouwwerk zonder vergunning of in strijd daarmee. Naast strafbaarheid kan een last tot afbraak volgen.

Ayrıca: illegaal bouwen, bouwen zonder of in afwijking van de vergunning

Grond binnen de gemeentegrenzen die volgens het bestemmingsplan voor bebouwing is bestemd. De planologische status onderscheidt haar van niet-bouwrijpe grond.

Ayrıca: bouwrijpe grond, voor bebouwing bestemd perceel

Overeenkomst waarin de opbrengst van de verkopen wordt verdeeld. Anders dan bij het model met afgifte van eenheden wordt geld en geen eenheden verdeeld.

Ayrıca: deling van de verkoopopbrengst, verdeling van het resultaat van het project

Overeenkomst waarin de eigenaar de grond inbrengt, de aannemer bouwt en de eenheden onder hen worden verdeeld. Zij kan door een aantekening in de registers worden gewaarborgd.

Ayrıca: grond tegen appartementen, samenwerking tussen grondeigenaar en bouwer

Bestuurlijk besluit dat het oprichten van een bouwwerk toestaat. Bouwen zonder vergunning kan tot afbraak en een boete leiden.

Ayrıca: vergunning tot bouwen, bestuurlijke toestemming voor het bouwwerk

Gebouw waarvoor een technisch onderzoek een risico op instorting of ernstige schade heeft vastgesteld. Na die vaststelling kan de stedelijke vernieuwing worden ingezet.

Ayrıca: als risicovol aangemerkt gebouw, pand dat instorting dreigt

Maximumbedrag dat per dienstjaar wordt toegekend. Het wordt periodiek herzien; een hoger bedrag kan worden overeengekomen.

Ayrıca: wettelijk maximum per dienstjaar, plafond van de beëindigingsvergoeding

Verkrijging van een niet-ingeschreven onroerende zaak door ononderbroken bezit als eigenaar gedurende de wettelijke termijn. Zij wordt verwezenlijkt door een vordering tot inschrijving.

Ayrıca: verkrijging door langdurig bezit zonder titel, usucapio zonder inschrijving

Prijs die ver boven de marktverhoudingen ligt. Hij kan worden getoetst langs de weg van het misbruik van omstandigheden of van het consumentenrecht.

Ayrıca: woekerprijs, kennelijk onevenredig tarief

Overeenkomst die buiten de bedrijfsruimte van de verkoper tot stand komt. De consument heeft een herroepingsrecht en de informatieplichten zijn verzwaard.

Ayrıca: colportage, verkoop buiten de bedrijfsruimte

Onlinesysteem waarmee partijen hun eigen dossiers kunnen raadplegen en handelingen verrichten. Zittingen en dossierbewegingen zijn daarin zichtbaar.

Ayrıca: online toegang tot het eigen dossier, portaal voor rechtzoekenden

Rechtsmiddel waarbij de hoogste rechter uitsluitend toetst of het recht juist is toegepast. De feiten worden niet opnieuw onderzocht.

Ayrıca: beroep in cassatie, toetsing van rechtstoepassing

Overeenkomst waarbij een zaak om niet in gebruik wordt gegeven en in natura moet worden teruggegeven. Zij moet niet worden verward met de huur, die onder bezwarende titel is.

Ayrıca: gebruik om niet, kosteloze terbeschikkingstelling

Buitengewoon rechtsmiddel tegen een onherroepelijke uitspraak, gericht op de eenheid van het recht. De rechtspositie van de partijen wordt in beginsel niet geraakt.

Ayrıca: buitengewoon beroep tot behoud van de rechtseenheid, voorziening in het algemeen belang

Document dat aan een investering fiscale en financiële voordelen verbindt. De voorwaarden worden in het certificaat vastgelegd.

Ayrıca: steunbeschikking voor investeringen, document met toegekende voordelen

Overdracht van een vordering aan een derde. De toestemming van de schuldenaar is niet vereist, maar hij moet van de overdracht in kennis worden gesteld.

Ayrıca: overdracht van een vordering, overgang van het vorderingsrecht

Waardepapier dat aan de wettelijke vormvereisten voldoet en op zicht betaalbaar is. Ontbreekt een verplichte vermelding, dan kan het die hoedanigheid verliezen.

Ayrıca: betaalinstrument op zicht, bancair betaalpapier

Rechterlijke instantie die civiele zaken behandelt die niet aan een andere rechter zijn toebedeeld. Zij is de hoofdregel in burgerlijke geschillen.

Ayrıca: gewone burgerlijke rechter, rechter met restbevoegdheid in civiele zaken

Rechterlijke instantie die de in de wet opgesomde civiele zaken behandelt. Bezitsgeschillen en ontruimingszaken behoren daartoe.

Ayrıca: rechter voor bij wet aangewezen civiele zaken, instantie met bijzondere opsomming

Overeenkomst tussen een bevoegde vakbond en een werkgever over de arbeidsvoorwaarden. Zij werkt rechtstreeks door in de individuele arbeidsovereenkomsten.

Ayrıca: collectief akkoord over arbeidsvoorwaarden, onderhandelde arbeidsregeling

Vennootschap waarin een deel van de vennoten onbeperkt en een ander deel slechts tot de inbreng aansprakelijk is. Zij bestaat in eenvoudige vorm en in de vorm met in aandelen verdeeld kapitaal.

Ayrıca: vennootschap met twee soorten vennoten, commanditaire vorm

Elektronisch bericht dat met reclamedoeleinden wordt verzonden. De voorafgaande instemming van de ontvanger en een eenvoudige afmeldmogelijkheid zijn dwingend voorgeschreven.

Ayrıca: elektronische reclameboodschap, commerciële e-mail

Toezegging van de verkoper dat de zaak gedurende een bepaalde tijd vrij van gebreken blijft. Zij komt bovenop de wettelijke waarborg en vervangt die niet.

Ayrıca: fabrieksgarantie, vrijwillige toezegging over de deugdelijkheid

Gerechtelijke functionaris die toezicht houdt op de akkoordprocedure en aan de rechter verslag uitbrengt. De handelingen van de schuldenaar geschieden onder zijn toezicht.

Ayrıca: toezichthouder bij de herstructurering, door de rechter aangewezen functionaris

Bestuursrechtelijke overeenkomst waarbij de exploitatie van een openbare dienst voor lange duur aan een particulier wordt toevertrouwd. De tarieven en het toezicht worden in het contract geregeld.

Ayrıca: uitbesteding van een openbare dienst, concessieovereenkomst

Eerste schriftelijke reactie van de gedaagde op de vordering. Zij moet binnen de wettelijke termijn worden ingediend.

Ayrıca: verweerschrift, schriftelijk antwoord van de gedaagde

Laatste schriftuur van de gedaagde in de schriftelijke fase. Daarmee eindigt de uitwisseling van conclusies.

Ayrıca: laatste antwoord van de verwerende partij, afsluitende schriftuur

Tweede schriftuur van de eiser, waarin hij op het verweer antwoordt. De termijn loopt vanaf de betekening van het verweerschrift.

Ayrıca: antwoord van de eiser op het verweer, tweede schriftuur van de verzoekende partij

Toestand waarin meerdere regels op hetzelfde geval van toepassing lijken. Zij wordt opgelost met de regels van rang, tijd en bijzonderheid.

Ayrıca: normenconflict, botsing van toepasselijke voorschriften

Maatregel waarbij vermogensbestanddelen van de schuldenaar veilig worden gesteld voor een geldvordering. Binnen de wettelijke termijn moet een procedure worden ingesteld.

Ayrıca: beslag tot bewaring van recht, zekerheidsbeslag op vermogen

Instantie die toetst of wetten in overeenstemming zijn met de grondwet en die individuele klachten over grondrechten behandelt. Het Nederlandse recht kent zo'n instantie niet: toetsing van wetten aan de Grondwet is de rechter verboden.

Ayrıca: hof dat wetten aan de grondwet toetst, instantie voor grondwettelijke toetsing

Natuurlijke persoon of rechtspersoon die handelt voor doeleinden buiten zijn beroepsactiviteit. Die hoedanigheid doet de beschermende regels gelden.

Ayrıca: niet-professionele koper, persoon die buiten beroep handelt

Rechtsband die tussen partijen door een overeenkomst ontstaat. Zij bepaalt de aard van de aansprakelijkheid en de toepasselijke verjaring.

Ayrıca: verbintenis uit overeenkomst, band tussen de contractpartijen

Dag waarop iemand voor het eerst tot het stelsel van sociale zekerheid toetreedt. Zij bepaalt rechtstreeks welk pensioenregime van toepassing is.

Ayrıca: begin van de verzekeringsplicht, eerste toetreding tot het stelsel

Besluit van de algemene vergadering waarmee de bestuurders voor het gevoerde beleid worden ontheven. Het beëindigt in beginsel de aansprakelijkheid voor de bekende feiten.

Ayrıca: kwijting van het bestuur, goedkeuring die van aansprakelijkheid bevrijdt

Het samen met anderen begaan van een strafbaar feit. De aansprakelijkheid wordt getrapt naar medeplegen, uitlokking en medeplichtigheid.

Ayrıca: medeplegen en medeplichtigheid, meerdere deelnemers aan het feit

Het bewarende beslag gaat in een executoriaal beslag over wanneer de wettelijke handelingen binnen de termijn worden verricht. Blijven zij uit, dan vervalt het beslag.

Ayrıca: omzetting van het bewarende beslag, bevestiging van het conservatoire beslag

Eindaanvaarding van het werk na het verstrijken van de garantietermijn en het opheffen van de voorbehouden. De uitvoeringszekerheid wordt daarbij vrijgegeven.

Ayrıca: eindoplevering van het werk, definitieve aanvaarding na de garantieperiode

Document over het deel van de vordering dat na het beslag niet is geïnd. Het kan een nieuw beslag mogelijk maken zonder een nieuwe procedure in te leiden.

Ayrıca: eindattest van het onvoldane deel, definitieve vaststelling van het tekort

Persoon die geen partij is bij een rechtsverhouding. De bescherming van de derde te goeder trouw ligt ten grondslag aan het vertrouwen op de openbare registers.

Ayrıca: buiten de rechtsverhouding staande persoon, niet-partij

Deel van de uitspraak waarin de beslissing zelf is opgenomen. Dit deel wordt ten uitvoer gelegd.

Ayrıca: beslissende deel van het vonnis, uitgesproken beslissing

Het wegnemen van een roerende zaak van een ander met het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening. Bepaalde omstandigheden verzwaren de straf.

Ayrıca: wegnemen van andermans goed, ontvreemding van een roerende zaak

Een openbare dienst functioneert niet, slecht of te laat. De schade wordt dan aan het bestuur en niet aan de ambtenaar toegerekend.

Ayrıca: tekortschieten van de openbare dienst, aan het bestuur toe te rekenen fout

Verplichting van de fabrikant onderhoud en herstel te verzekeren gedurende de gebruiksduur van het goed. Het erkende netwerk en de reserveonderdelen behoren daartoe.

Ayrıca: naverkoopservice, onderhoud en herstel na de aankoop

Woning die door een overheidsinstelling aan haar personeel wordt toegewezen. De toewijzing en de ontruiming zijn in bijzondere regelgeving geregeld.

Ayrıca: ambtswoning, aan het personeel toegewezen woning

Het lot van digitale accounts en gegevens na het overlijden. De juridische kwalificatie is nog in ontwikkeling.

Ayrıca: digitale accounts na overlijden, online gegevens in de nalatenschap

Immateriële waarde die met een technologie van gedistribueerde registers wordt gecreëerd en elektronisch kan worden bewaard en overgedragen. De juridische kwalificatie is nog in ontwikkeling.

Ayrıca: crypto-activum, op een gedistribueerd register vastgelegde waarde

Betalingswijze waarbij een bank belooft de verkoper te betalen tegen overlegging van documenten. Het geeft zekerheid in de internationale handel.

Ayrıca: letter of credit, bankverbintenis tegen documenten

De dood van een ander die zonder opzet door onvoorzichtigheid wordt veroorzaakt. Verkeersongevallen en medische fouten vallen hieronder.

Ayrıca: onopzettelijk veroorzaakte dood, levensberoving door onachtzaamheid

Het overbrengen van persoonsgegevens buiten het land. Dit is slechts toegestaan onder de in de wet opgesomde voorwaarden.

Ayrıca: internationale gegevensoverdracht, grensoverschrijdende doorgifte

Verplichting de informatie bekend te maken die beleggingsbeslissingen kan beïnvloeden. Late of onvolledige bekendmaking wordt bestraft.

Ayrıca: publicatieplicht voor koersgevoelige informatie, transparantie jegens de markt

Goed dat uit een strafbaar feit afkomstig is. Het verwerven of voorhanden hebben daarvan is afzonderlijk strafbaar.

Ayrıca: van misdrijf afkomstig voorwerp, buit van een strafbaar feit

Gebruik van verboden middelen of methoden om de sportprestatie te verhogen. Het leidt tot tuchtrechtelijke sancties.

Ayrıca: verboden prestatiebevorderend middel, overtreding van de antidopingregels

Deel van de uitkeerbare winst dat aan de vennoten toekomt. De uitkering hangt af van een besluit van de algemene vergadering en van de vorming van de wettelijke reserves.

Ayrıca: winstuitkering, aandeel in het resultaat

Technische beoordeling die een partij zelf laat opmaken en in het dossier brengt. Zij onderscheidt zich van het door de rechter bevolen deskundigenbericht.

Ayrıca: partijdeskundigenrapport, door een partij overgelegde technische beoordeling

Waarde waaronder geen cassatieberoep kan worden ingesteld. Zij ligt hoger dan de drempel voor het hoger beroep.

Ayrıca: cassatiegrens, waardegrens voor de hoogste voorziening

Waarde waaronder tegen een beslissing geen hoger beroep openstaat. Zij wordt periodiek bijgewerkt.

Ayrıca: appelgrens, waardegrens voor de tweede aanleg

Hetzelfde inkomen of vermogen wordt in meer dan één staat belast. Om dit te vermijden worden bilaterale verdragen gesloten.

Ayrıca: meervoudige heffing, belasting in twee staten

Toestand waarin samenleven redelijkerwijs niet meer kan worden gevergd. Zij is de algemene echtscheidingsgrond, naast de bijzondere gronden die de Turkse wet kent.

Ayrıca: onherstelbare ontwrichting, blijvende verstoring van de echtelijke band

Onjuiste voorstelling van zaken omtrent een wezenlijk element van de rechtshandeling. Onder de wettelijke voorwaarden kan de dwalende zich op onverbondenheid beroepen.

Ayrıca: wilsgebrek door onjuiste voorstelling, verkeerde veronderstelling bij het contracteren

Het door geweld of bedreiging iemand tot een handelen of nalaten bewegen. Het is een bestanddeel van verschillende strafbare feiten.

Ayrıca: uitoefening van dwang, afgedwongen gedraging

Regel waarvan partijen niet bij overeenkomst kunnen afwijken. Een afwijkend beding is nietig.

Ayrıca: bepaling van dwingende aard, norm waarvan niet kan worden afgeweken

Echtscheiding waarbij de echtgenoten het over alle gevolgen eens zijn. Een minimumduur van het huwelijk is vereist en de rechter toetst het convenant.

Ayrıca: echtscheiding op gemeenschappelijk verzoek, scheiding met convenant

Echtscheiding waarbij de echtgenoten het niet eens zijn over de grond of de gevolgen. Bewijslevering en vaststelling van verwijtbaarheid spelen daarbij een rol.

Ayrıca: betwiste echtscheiding, scheiding zonder overeenstemming

Bewijsmiddel waarbij een partij de juistheid van haar stelling plechtig bevestigt. Het wordt toegepast wanneer andere bewijsmiddelen ontbreken.

Ayrıca: plechtige bevestiging onder ede, bewijs door eedaflegging

Met één gedraging worden meerdere strafbare feiten verwezenlijkt. Alleen de straf op het zwaarste feit wordt opgelegd.

Ayrıca: één gedraging met meerdere kwalificaties, samenloop binnen één handeling

Mogelijkheid om een processuele handeling eenmaal geheel of gedeeltelijk te herstellen. De vordering kan daarmee ook worden uitgebreid; het Nederlandse procesrecht kent geen gelijkluidende figuur.

Ayrıca: eenmalige correctie van proceshandelingen, hersteloptie in de procedure

Beslissing waarmee de rechter na ontvangst van het verzoekschrift het verloop van de procedure bepaalt. Termijnen en de datum van de zitting worden daarin vastgesteld.

Ayrıca: procesregeling bij aanvang, beslissing over het verdere verloop

Degene aan wie het eigendomsrecht van een zaak toekomt. Bij onroerende zaken blijkt dit uit de openbare registers.

Ayrıca: rechthebbende op de zaak, titularis van het eigendomsrecht

Het meest omvattende recht op een zaak. Het omvat het gebruik, het genot en de beschikking, binnen de grenzen van de wet.

Ayrıca: volledig zakelijk recht, meest omvattende recht op een zaak

Officieel register, en het daaruit afgegeven bewijsstuk, waaruit de eigendom en andere zakelijke rechten op een onroerende zaak blijken. De eigendom van een onroerende zaak wordt in beginsel door inschrijving in dit register verkregen.

Ayrıca: bewijs van eigendom van een perceel, registerbewijs van onroerend goed

Testament dat volledig met de hand is geschreven, gedagtekend en ondertekend. Anders dan in het Nederlandse recht hoeft het niet bij een notaris in bewaring te worden gegeven om geldig te zijn.

Ayrıca: holografisch testament, met de hand geschreven uiterste wil

Goederen die bij de ontbinding buiten de verdeling blijven. Goederen van vóór het huwelijk, erfenissen, schenkingen en vergoedingen voor persoonlijk leed behoren daartoe.

Ayrıca: persoonlijke goederen van een echtgenoot, buiten de verdeling vallende bestanddelen

De benadeelde heeft aan het ontstaan of de verergering van de schade bijgedragen. Het is een grond tot vermindering van de vergoeding.

Ayrıca: medeschuld van het slachtoffer, bijdrage van de benadeelde aan de schade

Het eindigen van de rechtssubjectiviteit door de dood. Op dat ogenblik gaat de nalatenschap over op de erfgenamen.

Ayrıca: beëindiging van de rechtssubjectiviteit, overlijden als rechtsfeit

Stuk waarin het resultaat van de bemiddeling wordt vastgelegd. Bij een verplichte voorfase moet het bij het verzoekschrift worden gevoegd.

Ayrıca: slotverslag van de bemiddelaar, vaststelling van de uitkomst

Verouderde aanduiding van de partij die het geding aanhangig maakt, thans eiser genoemd. De wederpartij werd in dezelfde oude rechtstaal met een eigen term aangeduid.

Ayrıca: eiser, partij die de vordering instelt

Bezorging van stukken langs elektronische weg. Voor ondernemingen en beroepsbeoefenaren is zij in de wettelijk bepaalde gevallen verplicht.

Ayrıca: digitale kennisgeving, bezorging langs elektronische weg

Elektronisch opgemaakte en bewaarde factuur die aan afnemers buiten het gesloten stelsel wordt uitgereikt. Zij kan ook op papier worden overhandigd.

Ayrıca: elektronisch opgemaakte factuur voor afnemers buiten het stelsel, e-arsiv fatura

Factuur die tussen in het stelsel opgenomen gebruikers elektronisch wordt uitgewisseld. Zij heeft dezelfde rechtsgevolgen als een papieren factuur.

Ayrıca: elektronische factuur tussen geregistreerde gebruikers, e-fatura

Het langs elektronische weg aanbieden en verkopen van goederen en diensten. Voor het verzenden van commerciële elektronische berichten is voorafgaande instemming vereist.

Ayrıca: onlineverkoop, gedematerialiseerde handelstransacties

Gegevens die een elektronisch bericht aan de ondertekenaar verbinden. Onder de wettelijke voorwaarden heeft de beveiligde elektronische handtekening de werking van een handgeschreven handtekening.

Ayrıca: digitale ondertekening, elektronisch authenticatiemiddel

Elektronische waarde die tegen ontvangen gelden wordt uitgegeven en als betaalmiddel dient. De uitgifte daarvan is vergunningplichtig.

Ayrıca: elektronisch opgeslagen monetaire waarde, gedematerialiseerd betaalmiddel

Aandeel dat de langstlevende echtgenoot uit de nalatenschap verkrijgt, naast de erfgenamen van de betrokken groep. Anders dan in het Nederlandse recht verkrijgt hij niet de gehele nalatenschap: de wettelijke verdeling bestaat hier niet.

Ayrıca: aandeel van de overblijvende echtgenoot, erfrechtelijke positie van de partner

Persoon die krachtens de wet erft. De volgorde wordt bepaald door het stelsel van parentelen en de positie van de langstlevende echtgenoot.

Ayrıca: wettelijke erfgenaam, erfgenaam krachtens de wet

Persoon wiens vermogen bij overlijden overgaat. Zijn bij testament gemaakte beschikkingen blijven binnen de wettelijke grenzen gelden.

Ayrıca: overledene wiens vermogen overgaat, degene die de nalatenschap nalaat

Persoon die het vermogen van de overledene onder algemene titel verkrijgt. Hij treedt in beginsel ook in de schulden van de nalatenschap.

Ayrıca: rechtsopvolger onder algemene titel, verkrijger van de nalatenschap

Belasting over hetgeen door vererving of schenking wordt verkregen. Aangifte- en betaaltermijnen zijn wettelijk geregeld.

Ayrıca: belasting op verkrijging uit nalatenschap, heffing over erfenissen en giften

Beslissing waarbij aan een buitenlands vonnis in het binnenland rechtskracht wordt toegekend. Anders dan bij het verlof tot tenuitvoerlegging verschaft zij geen executoriale titel.

Ayrıca: erkenning van een vreemd vonnis, toekenning van rechtskracht aan een buitenlandse beslissing

Verklaring waarbij een man verklaart de vader van het kind te zijn. Zij geschiedt bij de ambtenaar van de burgerlijke stand of bij notariële akte.

Ayrıca: vaderschapserkenning, verklaring van ouderschap

Recht dat als percentage van de waarde van het geschil wordt berekend. Anders dan het vaste recht verandert het met het gevorderde bedrag.

Ayrıca: naar waarde berekende retributie, percentage van het belang van de zaak

Persoon die door de erflater wordt aangewezen om zijn uiterste wil uit te voeren. Hij beheert de nalatenschap en legt rekening en verantwoording af.

Ayrıca: uitvoerder van de uiterste wil, door de erflater benoemde beheerder

Rechterlijke instantie die geschillen over de gedwongen tenuitvoerlegging behandelt. De procedure is kort en de gronden zijn beperkt.

Ayrıca: rechter in executiegeschillen, instantie voor beslag en uitwinning

Verhaal dat zich op bepaalde goederen van de schuldenaar richt. De gewone invorderingsprocedure behoort tot dit type.

Ayrıca: individuele executie, beslag op aangewezen vermogensbestanddelen

Vereffening van het volledige vermogen van de schuldenaar en verdeling onder de schuldeisers. Het faillissement behoort tot dit type.

Ayrıca: collectieve executie, algehele vereffening van het vermogen

Beslaglegging op goederen van de schuldenaar in de executieprocedure. De goederen worden vervolgens uitgewonnen en de opbrengst op de vordering toegerekend.

Ayrıca: beslag ter uitwinning, inbeslagneming van vermogensbestanddelen

Uitgifte van een vonnis die voor tenuitvoerlegging vatbaar is. De invordering op titel berust op dit stuk.

Ayrıca: grosse van het vonnis, stuk dat executie mogelijk maakt

Fase waarin de feiten met bewijsmiddelen worden onderzocht. Zij volgt op de regiezitting en gaat aan de pleidooien vooraf.

Ayrıca: onderzoeksfase van het geding, bewijsfase

Toe-eigening van een onroerende zaak door de overheid zonder onteigeningsprocedure. Zij geeft recht op schadevergoeding.

Ayrıca: onrechtmatige inbezitneming door de overheid, bezetting zonder onteigening

Constructie waarbij de leasinggever de door de gebruiker gekozen zaak verwerft en haar aan hem verhuurt. Partijen kunnen overeenkomen dat de eigendom aan het einde overgaat.

Ayrıca: lease met koopoptie, financieringshuur

Overeenstemming tussen de belastingplichtige en de administratie over de vastgestelde aanslagen en sancties. Zij bestaat vóór en na de vaststelling en verschilt volledig van de strafrechtelijke schikking.

Ayrıca: minnelijke regeling met de fiscus, onderhandelde afdoening van de aanslag

Document dat vóór het sluiten van de overeenkomst aan de consument moet worden verstrekt. Ontbreekt het, dan kan de herroepingstermijn niet gaan lopen.

Ayrıca: precontractuele informatieverstrekking, vooraf te overhandigen document

Kennelijke fout in de berekening of de vaststelling van de belasting. Zij kan op verzoek aan de administratie worden hersteld zonder beroep bij de rechter.

Ayrıca: materiële vergissing in de aanslag, rekenfout bij de heffing

Bedrag dat de werkgever als tegenprestatie voor de arbeid betaalt. Het onderscheid tussen kaal loon en loon inclusief emolumenten is bepalend voor de berekening van vergoedingen.

Ayrıca: beloning voor arbeid, salaris

Teken waarmee de waren of diensten van een onderneming van die van andere ondernemingen worden onderscheiden. De bescherming ontstaat in beginsel door inschrijving.

Ayrıca: onderscheidingsteken voor waren, beschermd handelsteken

Overeenkomst waarbij een zaak tegen een andere zaak wordt verwisseld. De regels van de koop zijn van toepassing en elke partij is tegelijk verkoper en koper.

Ayrıca: ruilovereenkomst, verwisseling van zaken

Uiterlijk van een voortbrengsel of van een deel daarvan. Is het nieuw en heeft het een eigen karakter, dan kan het door inschrijving worden beschermd.

Ayrıca: beschermd uiterlijk van een voortbrengsel, industriële vormgeving

Het verwezenlijken van de bestanddelen van het feit met kennis en wil. Het wordt onderscheiden in rechtstreeks opzet en voorwaardelijk opzet.

Ayrıca: opzettelijk geestelijk element, wil het feit te begaan

Huurvorm waarbij de huurder de vruchten of opbrengsten van de zaak mag innen. Landbouwgronden en geëxploiteerde bedrijven vallen daaronder.

Ayrıca: huur met vruchttrekking, pachtovereenkomst voor een exploitatie

Eigenaar van een schip die het voor eigen rekening in de vaart brengt. Zijn aansprakelijkheid kan in de wettelijke gevallen worden beperkt.

Ayrıca: scheepsexploitant, eigenaar die het schip in de vaart houdt

Vergoeding voor het gebruik van geld of voor de vertraging in de betaling daarvan. De bedongen rente volgt uit de overeenkomst, de vertragingsrente uit het verzuim.

Ayrıca: bedongen rente, vertragingsrente

Waardevol voorwerp dat lang verborgen is geweest en waarvan de eigenaar niet meer kan worden vastgesteld. De eigendom en de vergoeding aan de vinder zijn wettelijk geregeld.

Ayrıca: verborgen vondst van waarde, schatvondst

Procedure waarin een geschil aan de rechter wordt voorgelegd. Zij vangt aan met het inleidende processtuk.

Ayrıca: rechtszaak, procedure voor de rechter

Het kopen, aanvaarden of doorverkopen van een goed dat uit een strafbaar feit afkomstig is. Wetenschap van de herkomst is vereist.

Ayrıca: verwerven van gestolen goed, opkopen van buit

Afspraak tussen concurrenten over prijzen of marktverdeling. Het is een van de zwaarste inbreuken op het mededingingsrecht.

Ayrıca: mededingingsbeperkende afspraak tussen concurrenten, verboden prijsafspraak

Begin van uitvoering van het feit dat door omstandigheden buiten de wil van de dader niet wordt voltooid. De straf wordt ten opzichte van het voltooide feit verminderd.

Ayrıca: niet-voltooid feit, begin van uitvoering

Bedrag dat de verzekerde aan de verzekeraar betaalt als tegenprestatie voor de dekking. In de sociale zekerheid duidt de term op de bijdrage.

Ayrıca: verzekeringsbijdrage, tegenprestatie voor de dekking

Vermindering van het vermogen of aantasting van de persoonlijkheidsrechten. Zij is een wezenlijke voorwaarde voor de vordering tot vergoeding.

Ayrıca: nadeel, geleden verlies of aantasting

Vergoeding die voor het vervoer van goederen over zee verschuldigd is. Of zij vooraf of bij aankomst wordt betaald, volgt uit de overeenkomst.

Ayrıca: vervoerprijs, vergoeding voor het transport

Handelsstuk betreffende geleverde goederen of verrichte diensten. Tussen kooplieden kan een factuur die niet binnen de termijn wordt betwist als aanvaard gelden.

Ayrıca: rekening voor levering of dienst, handelsnota

Persoon die uit eigen waarneming over de feiten verklaart. In bepaalde gevallen bestaat een verschoningsrecht.

Ayrıca: persoon die over de feiten verklaart, bewijslevering door verklaring

Partij die de gehuurde zaak gebruikt en de huur betaalt. Bij woonruimte geniet zij bijzondere wettelijke bescherming.

Ayrıca: gebruiker van het gehuurde, partij die huurt

Persoon die, al is het slechts gedeeltelijk, op eigen naam een handelsonderneming drijft. Deze hoedanigheid brengt gevolgen mee zoals een verhoogde zorgvuldigheidsplicht.

Ayrıca: handeldrijvende persoon, exploitant van een handelsonderneming

Het onder ede afleggen van een onware verklaring door een getuige. Tijdige intrekking kan tot strafvermindering leiden.

Ayrıca: valse getuigenverklaring onder ede, onware verklaring in rechte

Openbaar ambtenaar die authentieke akten opmaakt en documenten waarmerkt. Bepaalde handelingen zijn slechts met zijn tussenkomst geldig.

Ayrıca: ambtenaar voor authentieke akten, openbaar ambtsdrager voor waarmerking

Titel die een nieuwe uitvinding met inventiviteit en industriële toepasbaarheid beschermt. Duur en omvang zijn wettelijk bepaald.

Ayrıca: uitvindingsrecht, exclusief recht op een uitvinding

Stuk grond waarvan de grenzen volgens het bestemmingsplan zijn vastgesteld en dat afzonderlijk is ingeschreven. Elk perceel wordt aangeduid met een blok- en perceelnummer.

Ayrıca: kadastrale eenheid, parsel

Gevolg dat de rechtsorde aan de schending van een regel verbindt. Zij kan straf, nietigheid of schadevergoeding zijn.

Ayrıca: rechtsgevolg van een schending, reactie van de rechtsorde

Het buiten de douane om invoeren of uitvoeren van goederen. De aard van de goederen en de omvang bepalen de strafmaat.

Ayrıca: douaneontduiking, illegale in- of uitvoer van goederen

Collectieve werkonderbreking die de bedrijfsvoering stillegt. Anders dan in het Nederlandse recht, dat de staking grotendeels aan de rechtspraak overlaat, schrijft de wet hier een uitgewerkte procedure voor; wordt die niet gevolgd, dan is de staking onwettig.

Ayrıca: collectieve werkonderbreking, georganiseerde arbeidsneerlegging

Persoon die een cheque of een wissel uitgeeft. De aansprakelijkheid voor een ongedekte cheque is in een bijzondere wet geregeld.

Ayrıca: uitgever van het papier, oorspronkelijke ondertekenaar

Rechtspersoon die door werknemers of werkgevers wordt opgericht ter behartiging van hun gemeenschappelijke belangen. Voor de oprichting is geen vergunning nodig; de organisatie geschiedt per bedrijfstak.

Ayrıca: beroepsorganisatie, belangenvereniging van werknemers of werkgevers

Beschermingsmaatregel voor minderjarigen zonder gezag en voor meerderjarigen die hun belangen niet kunnen behartigen. De voogd staat onder toezicht van de rechter.

Ayrıca: wettelijke bescherming door een voogd, beschermingsmaatregel voor onbekwamen

Bijeenkomst waarin de rechter de zaak met partijen behandelt. De zittingen zijn in beginsel openbaar.

Ayrıca: terechtzitting, mondelinge behandeling

Bedrag dat bij het sluiten van de overeenkomst als teken van totstandkoming wordt betaald. Behoudens andersluidend beding wordt het op de verschuldigde prestatie toegerekend.

Ayrıca: aanbetaling bij de sluiting, als bewijs van instemming betaalde som

Officiële vaststelling van de grenzen en de rechtstoestand van percelen. De uitkomst wordt in de openbare registers opgenomen.

Ayrıca: kadastrale vaststelling, officiële meting en registratie van percelen

Toestemming van de rechthebbende om het voorwerp van een intellectueel eigendomsrecht te exploiteren. Zij bestaat in exclusieve en niet-exclusieve vorm.

Ayrıca: exploitatietoestemming, gebruiksrecht verleend door de rechthebbende

Het verrichten van de prestatie overeenkomstig de inhoud van de verbintenis. Behoorlijke nakoming doet de verbintenis tenietgaan.

Ayrıca: voldoening aan de verbintenis, verrichten van de prestatie

Het aanbieden of aannemen van een voordeel in ruil voor een ambtshandeling. Zowel de gever als de ontvanger is strafbaar.

Ayrıca: corruptie, aannemen of geven van een ambtelijke gift

Toegankelijk voor iedereen en niet besloten. Zittingen zijn in beginsel openbaar.

Ayrıca: publiek toegankelijk, niet besloten

Arbeid die de wettelijke weeklimiet overschrijdt. Zij wordt vergoed met een toeslag op het loon of met vervangende vrije tijd.

Ayrıca: arbeid boven de wettelijke limiet, meerwerk met toeslag

Vordering om de handelingen waarmee de schuldenaar goederen heeft onttrokken niet aan de schuldeiser te laten tegenwerpen. Tussen partijen blijft de handeling geldig.

Ayrıca: actio pauliana, inroeping van de niet-tegenwerpbaarheid

Fase waarin partijen hun standpunten mondeling toelichten. Zij gaat onmiddellijk aan de beslissing vooraf.

Ayrıca: mondelinge behandeling, slotpleidooien van partijen

Geschrift waarin een afspraak of een vaststelling wordt vastgelegd. Naar de inhoud kan het bindende kracht hebben.

Ayrıca: schriftelijke afspraak, akte waarin een regeling wordt vastgelegd

Advocaat die de verdachte in het strafproces bijstaat. Hij heeft toegang tot het dossier en mag bij verhoren aanwezig zijn.

Ayrıca: verdediger in strafzaken, advocaat van de verdachte

Het begaan van een nieuw feit binnen de wettelijke termijn na een eerdere veroordeling. Zij werkt door in de straf en in de tenuitvoerlegging.

Ayrıca: herhaling van strafbaar gedrag, nieuw feit na eerdere veroordeling

Bedragen die uit de winst worden afgezonderd en in de vennootschap blijven. Zij zijn wettelijk of facultatief; vóór de vorming daarvan mag geen winst worden uitgekeerd.

Ayrıca: reservefonds, ingehouden winst

Oprichtingsakte die de totstandkoming, de organen en de werking van de vennootschap regelt. Elke wijziging vereist een besluit van de algemene vergadering en inschrijving.

Ayrıca: oprichtingsakte, vennootschappelijke grondregeling

Stuk waarmee iemand bevoegd wordt gemaakt namens een ander te handelen. Voor bepaalde handelingen is een uitdrukkelijk vermelde bijzondere bevoegdheid vereist.

Ayrıca: machtiging om namens een ander te handelen, akte van bevoegdheid

Vervroegde inning van vorderingen door overdracht aan een financiële instelling. Zij bestaat met en zonder verhaal op de overdrager.

Ayrıca: overdracht van handelsvorderingen, financiering door opkoop van facturen

Zakelijk recht op een onroerende zaak tot zekerheid van een vordering. Wordt de schuld niet voldaan, dan wordt de vordering uit de opbrengst van de verkoop voldaan.

Ayrıca: zekerheidsrecht op onroerend goed, ingeschreven zekerheid op het erf

Persoon aan wie een bepaald goed of recht is toegekend zonder erfgenaam te zijn. Hij verkrijgt een vordering jegens de erfgenamen.

Ayrıca: verkrijger onder bijzondere titel, begunstigde van een legaat

Vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid waarin twee of meer personen hun inspanningen en middelen voor een gemeenschappelijk doel bundelen. De vennoten zijn jegens derden in beginsel hoofdelijk aansprakelijk.

Ayrıca: vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid, contractueel samenwerkingsverband

Proces waarin een neutrale derde partijen helpt zelf tot een oplossing te komen. De mediator beslist niet en legt niets op.

Ayrıca: bemiddeling door een neutrale derde, begeleide onderhandeling

Schuldtitel waarbij de uitgevende instelling belooft op de vervaldag de hoofdsom en de rente terug te betalen. Anders dan het aandeel verleent zij een vordering en geen eigendom.

Ayrıca: schuldpapier, obligatielening

Verhuur van de zaak door de huurder aan een ander. Voor woningen en bepaalde bedrijfsruimten is de schriftelijke toestemming van de verhuurder vereist.

Ayrıca: doorverhuur door de huurder, huur verleend door de hoofdhuurder

Kenmerk van een schuld waarvan nakoming kan worden gevorderd. Een nog niet opeisbare schuld kan in beginsel niet worden opgeëist.

Ayrıca: vorderbaar geworden, verschuldigd en opvorderbaar

Van buiten komende, onvoorzienbare en onafwendbare gebeurtenis die de aansprakelijkheid uitsluit. Natuurrampen zoals aardbevingen en overstromingen kunnen daaronder vallen.

Ayrıca: niet-toerekenbare verhindering, onafwendbare gebeurtenis

Beperkt zakelijk recht op roerende zaken of rechten tot zekerheid van een vordering. Bij wanbetaling wordt de schuldeiser met voorrang uit het verpande goed voldaan.

Ayrıca: zekerheidsrecht op roerende zaken, verpanding tot zekerheid

Officieel document waaruit de hoedanigheid van journalist blijkt. Het verleent bepaalde rechten bij de uitoefening van het beroep.

Ayrıca: legitimatiebewijs voor journalisten, officiële perslegitimatie

Gedraging waartoe de schuldenaar gehouden is. Zij kan bestaan in geven, doen of nalaten.

Ayrıca: voorwerp van de verbintenis, inhoud van de schuld

Overeengekomen periode aan het begin van het dienstverband waarin elke partij zonder opzegtermijn kan beëindigen. De maximale duur is wettelijk bepaald.

Ayrıca: beproevingsperiode, aanvangsfase met vrije beëindiging

Gezamenlijke beoordeling van meerdere strafbare feiten of van meerdere straffen. De eendaadse samenloop en het voortgezette feit zijn wettelijk geregeld.

Ayrıca: cumulatie van feiten, meerdere kwalificaties of straffen

Overeenkomst waarbij een vermogenswaarde zonder tegenprestatie wordt overgedragen. Schenking van onroerend goed vereist een officiële vorm en herroeping is in de wettelijke gevallen mogelijk.

Ayrıca: gift onder levenden, overdracht om niet

Bevoegdheid van de vennoot om aan de besluitvorming van de algemene vergadering deel te nemen. De statuten kunnen voorrechten scheppen maar dit recht niet volledig uitsluiten.

Ayrıca: stem in de vergadering, deelname aan de besluitvorming

Rechtspersoon die ontstaat door bestemming van een vermogen aan een bepaald doel. Anders dan de vereniging berust zij op vermogen en niet op leden.

Ayrıca: aan een doel bestemd vermogen, rechtspersoon zonder leden

Eenzijdige beschikking waarin iemand regelt wat na zijn dood met zijn vermogen gebeurt. Zij kan tot het overlijden worden herroepen.

Ayrıca: uiterste wilsbeschikking, eenzijdige regeling voor na het overlijden

Verlies van de afdwingbaarheid van een vordering door tijdsverloop. De rechter past haar niet ambtshalve toe; zij moet worden ingeroepen.

Ayrıca: tijdsverloop dat de vordering onafdwingbaar maakt, extinctieve verjaring

Wederzijdse belofte om in de toekomst te huwen. Zij geeft geen recht op nakoming van het huwelijk.

Ayrıca: huwelijksbelofte, wederzijdse toezegging te trouwen

Tijdstip waarop de schuld moet worden voldaan. Vanaf dat ogenblik wordt zij opeisbaar.

Ayrıca: termijn van betaling, moment waarop de schuld verschuldigd wordt

Vooraf betaald deel van de verschuldigde som. Het wordt bij de eindafrekening verrekend.

Ayrıca: aanbetaling op de prijs, vooruitbetaald gedeelte

Het verrichten van een handeling op eigen initiatief zonder verzoek van een partij. De rechter past bepaalde regels op die wijze toe.

Ayrıca: uit eigen beweging, zonder verzoek van een belanghebbende

Plicht van een bank de gegevens over haar cliënten niet bekend te maken. De uitzonderingen zijn limitatief in de wet opgesomd.

Ayrıca: bancaire vertrouwelijkheid, geheimhouding van cliëntgegevens

Het aankondigen van een ernstig kwaad tegen een ander of diens naasten. Anders dan bij afdreiging wordt daarmee geen voordeel nagestreefd.

Ayrıca: aankondiging van een ernstig kwaad, dreigement jegens een ander

Aantasting van de eer of goede naam van een ander. Zij wordt in beginsel alleen op klacht vervolgd.

Ayrıca: aantasting van eer en goede naam, smaad of laster

Officiële bezorging van een stuk aan de geadresseerde volgens de wettelijke vormen. De termijnen gaan in beginsel lopen vanaf dat moment.

Ayrıca: officiële kennisgeving, bezorging van processtukken

Rechtspersoon die door leden wordt opgericht om door onderlinge samenwerking bepaalde economische belangen te bevorderen. De aandelen en de organisatie zijn in een bijzondere wet geregeld.

Ayrıca: coöperatieve vereniging, samenwerkingsverband van leden

Persoon met bijzondere vakkennis die de rechter op zijn vakgebied voorlicht. Over rechtsvragen mag hij geen oordeel geven.

Ayrıca: door de rechter benoemde vakkundige, expert in de procedure

Verwijdering van een recht of aantekening uit het register. Met de doorhaling eindigt in beginsel de werking van het ingeschreven recht.

Ayrıca: royement, verwijdering van een inschrijving

Het door een ambtenaar met misbruik van zijn functie afdwingen van een voordeel. Anders dan bij omkoping ontbreekt de vrije wil van de betrokkene.

Ayrıca: afpersing door een ambtenaar, afdwingen van voordeel met machtsmisbruik

Overeenkomst waarbij de lasthebber zich verbindt een zaak van de lastgever in diens belang te behartigen. Elke partij kan haar in beginsel te allen tijde beëindigen.

Ayrıca: opdracht tot behartiging van andermans belang, mandaatovereenkomst

Beslag op een deel van het loon in het kader van de gedwongen tenuitvoerlegging. Het beslagvrije deel is beschermd; voor alimentatievorderingen gelden eigen regels.

Ayrıca: beslag op het salaris, inhouding op het arbeidsinkomen

Document waarin het betaalde loon en de ingehouden bedragen zijn gespecificeerd. Ondertekend kan het als betalingsbewijs gelden, behoudens schriftelijk tegenbewijs.

Ayrıca: salarisspecificatie, overzicht van loon en inhoudingen

Het vrijmaken van een gehuurde onroerende zaak. De gronden en de procedure zijn limitatief in de wet opgesomd.

Ayrıca: vrijmaking van het gehuurde, teruggave van het pand

Toestand waarin de schuldenaar zijn schulden niet kan voldoen. Dekt het beslag de vordering niet, dan wordt aan de schuldeiser een verklaring van ontoereikendheid afgegeven.

Ayrıca: insolventie, onmacht tot betalen

Het door bedrieglijke middelen bewegen van een ander tot afgifte van een goed. Misleiding en vermogensnadeel zijn bestanddelen.

Ayrıca: bedrog met vermogensnadeel, misleiding tot afgifte

Gezin waarin een kind tijdelijk wordt verzorgd terwijl de band met de eigen ouders blijft bestaan. Anders dan bij adoptie ontstaat geen juridische ouder-kindband.

Ayrıca: opvanggezin, tijdelijke verzorging buiten het eigen gezin

Document dat de beleggers bij een openbare aanbieding over de uitgevende instelling en het instrument informeert. Misleidende vermeldingen leiden tot aansprakelijkheid.

Ayrıca: emissiedocument, informatiestuk voor beleggers

De weg waarlangs een geschil aan de bevoegde rechter wordt voorgelegd. De keuze tussen de burgerlijke en de bestuursrechter wordt daarmee bepaald.

Ayrıca: bevoegde rechtsweg, aanwijzing van de te volgen procedure

Zaak die aan een hoofdzaak dienstbaar is, daarvan scheidbaar is en haar exploitatie dient. Behoudens andersluidend beding gaat zij met de hoofdzaak over.

Ayrıca: dienstbare zaak, aanhorigheid van de hoofdzaak

Rechtspersoon die door personen wordt opgericht voor een gemeenschappelijk doel zonder winstoogmerk. Zij ontstaat door kennisgeving en inschrijving.

Ayrıca: vereniging van personen zonder winstoogmerk, samenwerkingsverband met een gemeenschappelijk doel

Partij die het gebruik van de gehuurde zaak verschaft. Zij hoeft daarvan niet de eigenaar te zijn.

Ayrıca: partij die verhuurt, verschaffer van het gebruik

Het naar buiten brengen van een standpunt of een feit. Het rechtsgevolg hangt af van de context waarin zij wordt gedaan.

Ayrıca: uiting, mededeling van een standpunt

Toestand waarin iemand langdurig afwezig is en van hem geen bericht is. Na afloop van de wettelijke termijn kan de rechter hem vermist verklaren.

Ayrıca: langdurige afwezigheid zonder bericht, toestand van de vermiste

Het beschadigen, onbruikbaar maken of vernietigen van andermans goed. Bepaalde omstandigheden verzwaren de straf.

Ayrıca: beschadiging van andermans zaak, vernietiging van goederen

Fase die aanvangt met de aanvaarding van de tenlastelegging en eindigt met de uitspraak. De zaak wordt dan voor de strafrechter behandeld.

Ayrıca: berechtingsfase, strafvervolging voor de rechter

Persoon die onder het stelsel van sociale zekerheid of onder een verzekeringsovereenkomst valt. Zijn rechten en plichten volgen uit de toepasselijke regeling.

Ayrıca: aangeslotene bij het stelsel, rechthebbende op de dekking

Beslissing wanneer vaststaat dat de verdachte de feiten niet heeft begaan of dat deze geen strafbaar feit opleveren. Anders dan het vervallen van de vervolging stelt zij de onschuld vast.

Ayrıca: vrijsprekende uitspraak, beslissing die de onschuld vaststelt

Beschadiging of waardevermindering van een zaak. Bij verzekering onderscheidt men gedeeltelijke en totale schade.

Ayrıca: materiële beschadiging, schade aan de zaak zelf

Belasting over het opmaken van de in de wet opgesomde documenten en overeenkomsten. Meerdere exemplaren van dezelfde overeenkomst kunnen elk het recht doen ontstaan.

Ayrıca: heffing op akten, belasting op documenten

Persoon wiens activiteit meer op handarbeid dan op kapitaal berust en wiens inkomsten het levensonderhoud dekken. Omdat hij geen koopman is, gelden bepaalde handelsregels niet voor hem.

Ayrıca: kleine zelfstandige, handwerksman

Persoon die deelneemt aan de vervulling van een publieke taak. In het strafrecht kan die hoedanigheid een bestanddeel of een verzwarende omstandigheid vormen.

Ayrıca: ambtenaar, persoon belast met een publieke taak

Bij wet vastgestelde omvang van de arbeidstijd. De weeklimiet en de dagelijkse verdeling zijn geregeld; overschrijding valt onder de overuren.

Ayrıca: werktijd, wettelijke omvang van de arbeidstijd

Groepering van productie- of dienstactiviteiten van dezelfde aard. De vakbondsorganisatie en de bevoegdheid tot onderhandelen hangen daarvan af.

Ayrıca: beroepssector, werkingsgebied van de bedrijfsactiviteit

Persoon aan wie volgens een handelspapier of een verzekeringspolis moet worden betaald. Bij de cheque is dit degene die gerechtigd is tot inning.

Ayrıca: nemer van het papier, gerechtigde tot de betaling

Rechtvaardige oplossing die de rechter in het bijzondere geval vindt. Zij geldt waar de wet daartoe ruimte laat.

Ayrıca: rechterlijke billijkheidsafweging, oplossing naar de omstandigheden van het geval

Vooraf overeengekomen bedrag dat bij niet-nakoming verschuldigd is. Is het buitensporig, dan kan de rechter het matigen.

Ayrıca: contractuele boete, bedongen vergoeding bij wanprestatie

Ongewenst gevolg dat ondanks zorgvuldig handelen kan optreden. Anders dan bij een beroepsfout leidt zij op zichzelf niet tot aansprakelijkheid.

Ayrıca: voorzienbaar risico van de ingreep, ongewenst gevolg zonder fout

Het in bewaring geven van het verschuldigde bij de aangewezen plaats wanneer de schuldeiser niet aanvaardt. De schuldenaar wordt daardoor bevrijd.

Ayrıca: gerechtelijke bewaargeving, storting bij de consignatiekas

Onderzoek van personen, woningen en voertuigen om bewijs of een gezochte persoon aan te treffen. In beginsel is een rechterlijke beslissing vereist, met uitzonderingen bij spoed.

Ayrıca: huiszoeking, onderzoek ter plaatse naar bewijs

Overdracht van een handelspapier door een vermelding op de achterzijde. Het bestaat op naam en in blanco.

Ayrıca: overdrachtsvermelding op de rug van het papier, overgang door handtekening

Beschikking waarbij de erflater iemand tot erfgenaam benoemt. Zij kan de gehele nalatenschap of een deel daarvan betreffen.

Ayrıca: benoeming tot erfgenaam, aanwijzing van een opvolger onder algemene titel

Handeling of verrichting die met een handelsonderneming samenhangt. Voor rente en verjaring gelden bijzondere regels.

Ayrıca: commerciële verrichting, tot de handel behorende transactie

Ongeoorloofd gebruik van een ingeschreven merk of gebruik van een overeenstemmend teken dat verwarring kan wekken. Zij brengt civiele en strafrechtelijke gevolgen mee.

Ayrıca: aantasting van het merkrecht, ongeoorloofd gebruik van het teken

Laagste loon dat aan een werknemer mag worden betaald. Het wordt door een commissie vastgesteld en een lager beding is nietig.

Ayrıca: wettelijk loonminimum, ondergrens van de beloning

Arbeid die wordt verricht tijdens de wettelijk omschreven nachtperiode. Er gelden grenzen aan de duur en verplichtingen tot medisch toezicht.

Ayrıca: werk in de nachtperiode, nachtdienst

Overgang van een particuliere onroerende zaak op de overheid tegen vergoeding wegens algemeen belang. De procedure en de waardebepaling zijn in een bijzondere wet geregeld.

Ayrıca: gedwongen eigendomsovergang voor algemeen nut, verwerving door de overheid

Beperkt zakelijk recht om op andermans grond een bouwwerk te hebben. Gevestigd als zelfstandig en duurzaam recht kan het afzonderlijk worden ingeschreven.

Ayrıca: recht van opstal, bouwrecht op andermans grond

Overdracht van gelden van de ene rekening naar de andere. Bij overboeking naar een verkeerde rekening kunnen de regels van de ongerechtvaardigde verrijking gelden.

Ayrıca: girale overmaking, betalingsopdracht tussen rekeningen

Regels die bepalen hoe rechten in rechte worden verwezenlijkt. Het omvat het burgerlijk, het straf- en het bestuursprocesrecht.

Ayrıca: formeel recht, regels van de rechtsgang

Beginsel dat allen, de staat inbegrepen, aan de rechtsregels zijn onderworpen. De rechterlijke toetsing vormt daarvan de waarborg.

Ayrıca: heerschappij van het recht, onderwerping van de staat aan de rechtsregels

Partij die de prestatie kan opeisen. Blijft nakoming uit, dan kan zij in rechte optreden of tot executie overgaan.

Ayrıca: gerechtigde tot de prestatie, crediteur

Partij die tot de prestatie gehouden is. Presteert zij niet op het tijdstip van opeisbaarheid, dan raakt zij in verzuim.

Ayrıca: tot prestatie gehouden partij, debiteur

Persoon die door het strafbare feit rechtstreeks is benadeeld. Hij heeft recht op informatie en kan zich bij het proces voegen.

Ayrıca: benadeelde van het strafbare feit, rechtstreeks getroffen persoon

Vergoeding voor de aantasting van de persoonlijkheidsrechten. Zij is verschuldigd los van de vermogensschade.

Ayrıca: vergoeding voor ander nadeel dan vermogensschade, compensatie voor geestelijk leed

Rechtsband waarbij de ene persoon jegens de andere tot een prestatie gehouden is. Zij ontstaat uit overeenkomst, onrechtmatige daad of de wet.

Ayrıca: rechtsplicht tot een prestatie, schuldverhouding

Persoon die de vereffening van een vennootschap uitvoert. Hij int de vorderingen, voldoet de schulden en verdeelt het overschot onder de vennoten.

Ayrıca: met de vereffening belaste persoon, afwikkelaar van de vennootschap

Het tenietgaan van twee gelijksoortige en opeisbare schulden tot het beloop van de kleinste. Zij werkt door een verklaring en vereist geen instemming van de wederpartij.

Ayrıca: compensatie van schulden, wederzijdse tenietdoening

Document dat de vervoerovereenkomst en de ontvangst van de goederen vastlegt. Anders dan het cognossement vertegenwoordigt het de goederen niet.

Ayrıca: vervoerdocument, bewijs van de vervoerovereenkomst

Vermogensrechtelijke en morele bevoegdheden van de maker op zijn werk. De bescherming ontstaat van rechtswege bij de schepping, zonder inschrijving.

Ayrıca: recht van de maker op zijn werk, bescherming van letterkundige en artistieke scheppingen

Som die aan een bank wordt toevertrouwd met de verplichting haar terug te geven. Het bestaat met en zonder termijn en is tot een bepaald bedrag gewaarborgd.

Ayrıca: toevertrouwd tegoed, bij de bank geplaatste gelden

Waardepapier dat de ontvangst van de lading en de verbintenis tot aflevering vastlegt. Het vertegenwoordigt de goederen en kan worden overgedragen.

Ayrıca: zeevrachtbrief met waardepapierkarakter, document dat de lading vertegenwoordigt

Bedrag dat aan de staat wordt betaald voor de behandeling van de zaak. Een vast en een waardeafhankelijk recht worden onderscheiden.

Ayrıca: gerechtelijke heffing, vergoeding voor de behandeling van de zaak

Zelfstandige persoon die duurzaam is belast met het bemiddelen of sluiten van overeenkomsten voor een onderneming in een bepaald gebied. Bij beëindiging kan een klantenvergoeding verschuldigd zijn.

Ayrıca: zelfstandige vertegenwoordiger, duurzaam bemiddelaar voor een onderneming

Het inhalen van niet-gewerkte tijd wegens dwingende redenen. Zij geldt niet als overwerk en de voorwaarden zijn wettelijk bepaald.

Ayrıca: inhalen van verloren uren, compensatie van niet-gewerkte tijd

Het geheel van vermogensrechten en schulden dat de overledene achterlaat. Overschrijden de schulden de baten, dan kan zij worden verworpen.

Ayrıca: boedel van de overledene, geheel van baten en schulden

Aantasting van het rechtsgoed van een ander om een ernstig en actueel gevaar af te wenden. Zijn de voorwaarden vervuld, dan kan de schuld worden uitgesloten.

Ayrıca: overmacht in noodsituatie, handelen om een gevaar te keren

Het geheel of gedeeltelijk uitblijven van de gevolgen van een rechtshandeling. De vormen verschillen naar de ernst van het gebrek.

Ayrıca: uitblijven van rechtsgevolg, aantasting van de rechtshandeling

Schriftelijke mededeling waarmee het dienstverband wordt beëindigd. Bij ontslagbescherming moet de grond daarin duidelijk en nauwkeurig worden vermeld.

Ayrıca: schriftelijke ontslagaanzegging, akte van beëindiging

Termijn die vóór de beëindiging van het dienstverband in acht moet worden genomen. De duur hangt af van de diensttijd; niet-naleving leidt tot een vervangende vergoeding.

Ayrıca: termijn vóór de beëindiging, aanzegtermijn bij ontslag

Waardepapier waarin de schuldenaar belooft op een bepaalde datum een bepaald bedrag te betalen. Het is in de praktijk het meest gebruikte handelspapier.

Ayrıca: promesse, belofte tot betaling met twee partijen

Rechtshandeling waarbij partijen een rechtsverhouding doen ontstaan, wijzigen of eindigen. Zij komt tot stand door aanbod en aanvaarding.

Ayrıca: contract, wilsovereenstemming tussen partijen

Het ontvangen van een uitkering na het vervullen van de voorwaarden van leeftijd en opbouw. De voorwaarden hangen af van de datum van eerste aansluiting.

Ayrıca: ouderdomspensioen, beëindiging van de loopbaan met uitkering

Recht verzoeken en klachten tot de bevoegde autoriteiten te richten. Het is een grondwettelijk recht en de autoriteiten moeten antwoorden.

Ayrıca: recht een verzoek tot de overheid te richten, bevoegdheid de autoriteiten aan te schrijven

Gerecht dat buiten de kantooruren en op feestdagen de spoedeisende zaken behandelt. Spoedmaatregelen worden daar genomen.

Ayrıca: dienstdoende rechter buiten kantooruren, gerecht voor spoedzaken

Rechtsgebied dat de verhoudingen tussen gelijkwaardige personen regelt. Het burgerlijk recht, het verbintenissenrecht en het handelsrecht behoren daartoe.

Ayrıca: recht van de verhoudingen tussen particulieren, burgerrechtelijk normenstelsel

Vereiste dat de eiser een actueel en te beschermen belang bij de vordering heeft. Zonder dit belang wordt de vordering afgewezen.

Ayrıca: belang bij de vordering, rechtens te beschermen belang

Alle kosten die in verband met een procedure worden gemaakt. Zij komen in beginsel ten laste van de in het ongelijk gestelde partij.

Ayrıca: kosten van het geding, uitgaven verbonden aan de procedure

Rechtsgebied dat de verhoudingen regelt waarin de staat met overheidsgezag optreedt. Het staatsrecht, het bestuursrecht en het strafrecht behoren daartoe.

Ayrıca: recht van het overheidsoptreden, geheel van publiekrechtelijke normen

Document waarin de volgorde van verdeling van de opbrengst onder de schuldeisers wordt vastgesteld. De termijn en de procedure voor betwisting zijn geregeld.

Ayrıca: staat van verdeling, ordening van de schuldeisers naar rang

Weg om een rechterlijke beslissing door een hogere instantie te laten toetsen. Hoger beroep en cassatie zijn de gewone rechtsmiddelen.

Ayrıca: beroepsweg, middel tot toetsing van een uitspraak

Verblijf van de veroordeelde in de samenleving onder toezicht en met verplichtingen. Het is een wijze van tenuitvoerlegging waarvan de voorwaarden in de wet zijn bepaald.

Ayrıca: toezicht in de samenleving, tenuitvoerlegging buiten de inrichting

Zitting waarin de rechter de processuele voorwaarden toetst en het verdere verloop bepaalt. De punten van geschil worden daar vastgesteld.

Ayrıca: voorbereidende zitting, zitting over het verloop van de procedure

Gebied dat wegens de bodemgesteldheid of de bestaande bebouwing gevaar oplevert voor leven en goederen. De aanwijzing geschiedt op ministerieel niveau.

Ayrıca: als gevaarlijk aangewezen gebied, zone met verhoogd risico

Reclame die als redactionele inhoud wordt gepresenteerd zonder als zodanig herkenbaar te zijn. Zij is verboden en onderworpen aan bestuurlijke sancties.

Ayrıca: niet-herkenbare reclameboodschap, in inhoud verborgen promotie

Overeenkomst waarbij geld of vervangbare zaken worden verstrekt en in dezelfde hoeveelheid en kwaliteit moeten worden teruggegeven. Zij vormt de grondslag van kredietverhoudingen.

Ayrıca: geldlening, lening van vervangbare zaken

Vorm die de wet voor de geldigheid van een rechtshandeling voorschrijft. De overdracht van onroerend goed ten overstaan van een bevoegde ambtenaar is daarvan een voorbeeld.

Ayrıca: wettelijk voorgeschreven vorm, formaliteit voor geldigheid

Beginsel dat overeenkomsten in beginsel aan geen bepaalde vorm zijn gebonden. De wet schrijft slechts in bepaalde gevallen een vorm voor.

Ayrıca: consensualisme, afwezigheid van vormvereisten als hoofdregel

Het bewerken van andermans stof tot een nieuwe zaak. Wie de eigendom verkrijgt hangt af van de waardeverhouding en van de goede trouw.

Ayrıca: vorming van een nieuwe zaak uit andermans stof, bewerking tot een nieuw goed

Bewerking van gegevens zodat zij niet meer tot een bepaalde persoon kunnen worden herleid. Geanonimiseerde gegevens zijn geen persoonsgegevens meer.

Ayrıca: verwijdering van het identificerende karakter, depersonalisering van gegevens

Aandoening die voortvloeit uit herhaalde blootstelling die met de aard van het werk samenhangt. Anders dan bij een ongeval gaat het om een proces en niet om een plotselinge gebeurtenis.

Ayrıca: arbeidsgerelateerde aandoening, ziekte door beroepsmatige blootstelling

Vordering waarin slechts een deel van een deelbare aanspraak wordt gevorderd. Het restant kan later in een aanvullende procedure worden gevorderd.

Ayrıca: gedeeltelijke eis, vordering van een deel van de aanspraak

Heffing over ingevoerde of uitgevoerde goederen. De tarieven en de vrijstellingen volgen uit de douaneregelgeving.

Ayrıca: invoerrechten, heffing bij grensoverschrijding van goederen

Ontbinding van het huwelijk bij rechterlijke uitspraak. Anders dan in het Nederlandse recht, dat één algemene grond kent, somt de Turkse wet daarnaast bijzondere gronden op.

Ayrıca: ontbinding van het huwelijk, scheiding bij rechterlijke uitspraak

Beslissing waarmee de rechter het geding bij die instantie beëindigt. Daartegen staat in beginsel een rechtsmiddel open.

Ayrıca: eindvonnis, beslissing die het geding afsluit

Vereffening van het gehele vermogen van een insolvente schuldenaar en verdeling onder de schuldeisers. Het geldt alleen voor de personen die daaraan zijn onderworpen.

Ayrıca: collectieve vereffeningsprocedure, gerechtelijke liquidatie van het vermogen

Partij aan wie de goederen moeten worden afgeleverd. Zij kan rechten uit de vervoerovereenkomst uitoefenen.

Ayrıca: ontvanger van de goederen, bestemmeling van de zending

Opgave van de getuigen die een partij wil doen horen, met vermelding van het bewijsthema. Zij wordt binnen de gestelde termijn ingediend.

Ayrıca: opgave van te horen getuigen, lijst met bewijsthemas per getuige

Vermogen van een onderneming zich onafhankelijk van haar concurrenten te gedragen. De positie zelf is niet verboden, alleen het misbruik daarvan.

Ayrıca: economische machtspositie, overwicht op de markt

Rechtsband tussen een persoon en een staat. Zij wordt door geboorte of later verkregen en gaat slechts in de door de wet bepaalde gevallen verloren.

Ayrıca: staatsburgerschap, rechtsband met de staat

Het intreden van het moment waarop de schuld kan worden gevorderd. Vóór dat moment kan de prestatie in beginsel niet worden verlangd.

Ayrıca: intreden van de vorderbaarheid, moment waarop de schuld opvorderbaar wordt

Organisatie waarbij groepen werknemers elkaar afwisselen. De regels voor wisseling en rust zijn wettelijk bepaald.

Ayrıca: werken in ploegen, roulerende diensten

Gemeenschap van personen of vermogen waaraan de rechtsorde zelfstandige subjectiviteit toekent. Vennootschappen, verenigingen en stichtingen behoren daartoe.

Ayrıca: niet-menselijk rechtssubject, zelfstandige juridische entiteit

Recht een zaak onder zich te houden totdat de daarmee samenhangende vordering is voldaan. Een verband tussen de zaak en de vordering is vereist.

Ayrıca: recht van terughouding, bevoegdheid de zaak achter te houden

Officieel register van onherroepelijke strafrechtelijke veroordelingen. De vermeldingen worden gearchiveerd of verwijderd zodra de wettelijke voorwaarden zijn vervuld.

Ayrıca: register van veroordelingen, nationaal justitieel documentatieregister

Waardepapier dat het recht verleent aan wie het onder zich heeft. Het wordt overgedragen door enkele overhandiging.

Ayrıca: aan toonder betaalbaar stuk, door overgave overdraagbaar papier

Duidelijk en zonder ruimte voor uitleg geformuleerd. Het staat tegenover hetgeen stilzwijgend geschiedt.

Ayrıca: ondubbelzinnig verklaard, zonder noodzaak tot uitleg

Het namaken of vervalsen van geld dan wel het in omloop brengen daarvan. Ook buitenlandse valuta valt onder deze bescherming.

Ayrıca: namaken van geld, vervalsing van betaalmiddelen

Zich wederrechtelijk toe-eigenen van een goed dat men rechtmatig onder zich heeft. De rechtmatige verkrijging onderscheidt dit feit van de diefstal.

Ayrıca: toe-eigening van toevertrouwd goed, misbruik van het bezit

Termijn waarbinnen een recht moet worden uitgeoefend, op straffe van verval. Anders dan de verjaring wordt zij ambtshalve toegepast en niet gestuit.

Ayrıca: termijn op straffe van verval, fatale termijn

Beperkt zakelijk recht om een zaak te gebruiken en de vruchten daarvan te genieten. De eigendom blijft bij een ander berusten.

Ayrıca: genotsrecht, gebruik en vruchten zonder eigendom

Gebeurtenis waardoor de werknemer tijdens het werk of in de bij wet bepaalde gevallen lichamelijk of geestelijk letsel oploopt. De meldplichten en de gevolgen zijn geregeld.

Ayrıca: ongeval tijdens het werk, bedrijfsongeval

Arbeid waarvan de weekduur aanzienlijk korter is dan die van een vergelijkbare voltijdwerknemer. De rechten gelden naar evenredigheid.

Ayrıca: parttime werk, dienstverband met verminderde uren

Geschil dat uit handelsbetrekkingen voortvloeit en voor de daartoe aangewezen rechter wordt gebracht. Voor vorderingen tot betaling geldt mediation als voorfase.

Ayrıca: commercieel geschil, zaak voor de handelsrechter

Herschikking van de grond overeenkomstig het bestemmingsplan en de opdeling daarvan in percelen. De afdracht voor openbare voorzieningen vindt in deze procedure plaats.

Ayrıca: grondruil en herindeling, verkavelingsprocedure

Het zonder toestemming binnengaan of niet verlaten van andermans woning. Ook bedrijfsruimten vallen onder deze bescherming.

Ayrıca: binnendringen in andermans woning, schending van het huisrecht

Rechterlijke instantie die zaken van minderjarigen behandelt. De procedure is aangepast aan de bescherming van het kind.

Ayrıca: kinderrechter, instantie voor zaken van minderjarigen

Plicht de wederpartij of een instantie binnen een termijn van een gebeurtenis in kennis te stellen. Verzuim kan tot verlies van rechten leiden.

Ayrıca: kennisgevingsplicht, verplichting tot tijdige melding

Het niet gewilde intreden van een voorzienbaar gevolg door schending van een zorgplicht. Het is slechts strafbaar wanneer de wet dit bepaalt.

Ayrıca: strafrechtelijke nalatigheid, schending van de vereiste zorgvuldigheid

Onderzoek waarbij de rechter het voorwerp van het geschil ter plaatse waarneemt. Vaak vindt het plaats samen met een deskundige.

Ayrıca: descente, onderzoek ter plaatse

Bevoegdheid van een advocaat om namens zijn cliënt proceshandelingen te verrichten. Voor bepaalde handelingen is een uitdrukkelijke bijzondere bevoegdheid vereist.

Ayrıca: machtiging tot procesvoering, bevoegdheid om in rechte te vertegenwoordigen

Zelfstandige vordering die de gedaagde in dezelfde procedure tegen de eiser instelt. Zij vereist samenhang met de oorspronkelijke vordering.

Ayrıca: eis in reconventie, zelfstandige vordering van de gedaagde

Sanctie die aan ambtenaren wordt opgelegd wegens schending van hun plichten. Het recht te worden gehoord moet daarbij worden geëerbiedigd.

Ayrıca: disciplinaire sanctie, maatregel wegens plichtsverzuim

Beding waarin partijen afspreken hun geschillen aan arbiters voor te leggen. Het moet schriftelijk zijn en sluit de weg naar de overheidsrechter uit.

Ayrıca: arbitrageclausule, afspraak tot scheidsrechterlijke beslechting

Vervalsing van boeken en bescheiden of het opmaken en gebruiken van valse stukken. Het is een misdrijf met vrijheidsstraf en geen enkele bestuurlijke sanctie.

Ayrıca: fiscaal misdrijf, frauduleuze onttrekking aan de belasting

Vermogen dat met tegen deelnemingsrechten ingezamelde gelden wordt gevormd en als portefeuille wordt beheerd. Het bezit geen rechtspersoonlijkheid.

Ayrıca: collectief beleggingsvehikel, voor rekening van de deelnemers beheerde portefeuille

Plan dat de bestemming van een gebied en de bouwvoorwaarden vastlegt. Het wordt in stappen opgesteld, van het structuurplan tot het uitvoeringsplan.

Ayrıca: ruimtelijk plan, planologische regeling van het gebied

Rechterlijke instantie die geschillen over besluiten van de overheid behandelt. Vernietigingsberoep en schadevergoedingsberoep worden daar ingesteld.

Ayrıca: rechter in bestuurszaken, instantie voor overheidsbesluiten

Persoon die de nalatenschap tot de verdeling beheert. Hij wordt door de rechter benoemd en legt rekening en verantwoording af.

Ayrıca: beheerder van de nalatenschap, door de rechter benoemde boedelbewindvoerder

Tweezijdige overeenkomst over de nalatenschap, gesloten ten overstaan van een notaris. Anders dan een testament kan zij niet eenzijdig worden herroepen; het Nederlandse recht staat zo'n overeenkomst niet toe.

Ayrıca: tweezijdige regeling van de nalatenschap, notariële overeenkomst over het erfrecht

Openbaar register waarin de rechtstoestand van ondernemingen en vennootschappen wordt ingeschreven. De ingeschreven feiten worden aan derden tegengeworpen.

Ayrıca: register van ondernemingen, openbare inschrijving van vennootschappen

Geldelijke bijdrage die regelmatig moet worden betaald aan wie daarop recht heeft. Zij bestaat in verschillende vormen naargelang de gerechtigde.

Ayrıca: onderhoudsbijdrage, periodieke geldelijke ondersteuning

Recht van de ouder bij wie het kind niet woont om met het kind om te gaan. Het is tevens een recht van het kind.

Ayrıca: contactregeling met het kind, recht op omgang

De verzekerde som overtreft de waarde van de zaak. De verzekeraar is niet gehouden meer uit te keren dan de werkelijke schade.

Ayrıca: dekking boven de werkelijke waarde, te hoog verzekerde som

Het afleiden van een onbekend feit uit een bekend feit. Het verlegt de bewijslast en kan weerlegbaar of onweerlegbaar zijn.

Ayrıca: wettelijk vermoeden, afleiding uit een vaststaand feit

Partijen wekken in onderling overleg de schijn van een rechtshandeling die niet met hun werkelijke wil overeenstemt. De schijnbare handeling heeft geen werking.

Ayrıca: simulatie, naar buiten gewekte schijn in strijd met de werkelijke wil

Beslissing van het openbaar ministerie om geen vervolging in te stellen. Daartegen kan bij de bevoegde rechter bezwaar worden gemaakt.

Ayrıca: beslissing tot niet-vervolging, afzien van strafvervolging

Stuk waarmee het openbaar ministerie de vervolging aanvangt. Het omschrijft het feit, het bewijs en de toepasselijke strafbepaling.

Ayrıca: akte van vervolging, omschrijving van het ten laste gelegde feit

Prijzen die tussen verbonden ondernemingen worden gehanteerd. Wijken zij van de marktvoorwaarden af, dan wordt de winst fiscaal gecorrigeerd.

Ayrıca: interne verrekenprijzen, prijsstelling tussen gelieerde partijen

Betaling van de gehele som vóór de levering of de dienst. Zij onderscheidt zich van het voorschot, dat slechts een deel dekt.

Ayrıca: volledige betaling vooraf, voldoening voor de uitvoering

Schriftelijke vastlegging van het verloop van de zitting. Het wordt door de griffier opgemaakt en door de rechter ondertekend.

Ayrıca: proces-verbaal van de zitting, verslag van de behandeling

Rechterlijke instantie die geschillen tussen werknemer en werkgever behandelt. Voor een deel van deze geschillen is mediation een verplichte voorfase.

Ayrıca: rechter in arbeidszaken, instantie voor arbeidsgeschillen

Bestuurlijke eenheid die bevoegd is de belasting vast te stellen, invorderbaar te stellen en te innen. Het bevoegde kantoor bepaalt waar de handelingen worden verricht.

Ayrıca: eenheid van de belastingdienst, lokaal kantoor van de fiscus

Rechterlijke instantie die geschillen over belastingen en andere overheidsvorderingen behandelt. Het instellen van beroep schorst in beginsel de invordering.

Ayrıca: rechter in belastingzaken, instantie voor fiscale geschillen

Instelling met een vergunning om betaaldiensten te verlenen. Anders dan een bank mag zij geen deposito aannemen.

Ayrıca: betaaldienstverlener, vergunninghoudende instelling voor betalingen

Vrijheid om te bepalen of, met wie en onder welke voorwaarden men contracteert. Zij wordt begrensd door dwingend recht, de openbare orde en de goede zeden.

Ayrıca: partijautonomie, vrijheid de inhoud van het contract te bepalen

Rechterlijke instantie die familierechtelijke zaken behandelt. Echtscheiding, gezag en levensonderhoud behoren tot haar bevoegdheid.

Ayrıca: rechter in familiezaken, instantie voor echtscheiding en gezag

Overeenkomst waarin partijen een andere dan de wettelijk bevoegde rechter aanwijzen. Zij is slechts in de door de wet toegestane gevallen geldig.

Ayrıca: bevoegdheidsovereenkomst, keuze van de bevoegde rechter

Rechterlijke instantie die handelsgeschillen behandelt. Voor een deel van deze zaken is mediation een verplichte voorfase.

Ayrıca: rechter in handelszaken, instantie voor commerciële geschillen

Recht van de consument zich zonder opgave van redenen van bepaalde overeenkomsten te bevrijden. De termijn en de uitzonderingen volgen uit het consumentenrecht.

Ayrıca: bedenkrecht, mogelijkheid de overeenkomst ongedaan te maken

Persoon die de dienst levert waarop de inhoud wordt opgeslagen. Hij heeft geen algemene toezichtplicht maar moet de inhoud verwijderen zodra hij daarvan kennis krijgt.

Ayrıca: aanbieder van opslagdiensten, verlener van hosting voor inhoud

Overeenkomst waarbij de verhuurder het gebruik van een zaak verschaft en de huurder zich tot betaling van huur verbindt. Voor woningen en bepaalde bedrijfsruimten gelden bijzondere regels.

Ayrıca: huur en verhuur, contract tot gebruiksverschaffing tegen vergoeding

Overeenkomst waarbij de verkoper zich verbindt de eigendom over te dragen en de koper de prijs te betalen. Koop van onroerend goed vereist een officiële vorm.

Ayrıca: koop, overeenkomst tot eigendomsoverdracht tegen prijs

Transacties of verspreiding van misleidende informatie om de koers van financiële instrumenten kunstmatig te beïnvloeden. Zij bestaat in de vorm van transacties en in de vorm van informatie.

Ayrıca: koersmanipulatie, verspreiding van informatie die de markt vertekent

De verzekerde som is lager dan de waarde van de zaak. De uitkering wordt dan naar evenredigheid verminderd.

Ayrıca: ontoereikende verzekerde som, dekking beneden de werkelijke waarde

Vermogen redelijk te handelen. Leeftijd, een geestelijke stoornis en dronkenschap kunnen het uitsluiten.

Ayrıca: vermogen tot redelijke wilsvorming, onderscheidingsvermogen

Elk gegeven dat betrekking heeft op een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon. De verwerking is slechts toegestaan indien aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.

Ayrıca: persoonlijke informatie, gegevens die een persoon identificeren

Persoon die bevoegd is de vestiging namens de houder te beheren en te vertegenwoordigen. De bevoegdheid wordt in het handelsregister ingeschreven.

Ayrıca: algemeen gevolmachtigde van de onderneming, bevoegde vertegenwoordiger van de vestiging

Bedrag dat strekt tot vergoeding van geleden schade. Vermogensschade en ander nadeel kunnen samen of afzonderlijk worden gevorderd.

Ayrıca: vergoeding van schade, compensatie van het geleden nadeel

Zekerheidsrecht op een geregistreerd schip. Het wordt in het scheepsregister ingeschreven.

Ayrıca: zekerheid op een schip, ingeschreven scheepsverband

Overgang van een schuld op een andere persoon. De instemming van de schuldeiser is vereist.

Ayrıca: overname van de schuld, wisseling van schuldenaar

Afspraak tussen vennoten over de wijze waarop zij hun stem zullen uitbrengen. Zij bindt de partijen maar niet de vennootschap.

Ayrıca: afspraak over het stemgedrag, bindende stemafspraak tussen vennoten

Het geheel van het verloop van de verdenking tot het onherroepelijk worden van de uitspraak. Het omvat de opsporingsfase en de berechtingsfase.

Ayrıca: strafvordering, verloop van de strafrechtelijke procedure

Beslissing die tijdens het geding wordt genomen en de procedure niet beëindigt. Zij is in beginsel niet zelfstandig vatbaar voor een rechtsmiddel.

Ayrıca: tussenvonnis, beslissing hangende het geding

Vrijheid om zich bij een vakbond aan te sluiten, zich niet aan te sluiten en uit te treden. Zij is grondwettelijk gewaarborgd en schending kan recht geven op vergoeding.

Ayrıca: vrijheid van vakvereniging, recht zich al dan niet aan te sluiten

Gegevens over de bron, de bestemming en de duur van een communicatie. De bewaartermijnen en de voorwaarden voor toegang zijn wettelijk begrensd.

Ayrıca: metagegevens van communicatie, informatie over het dataverkeer

Overeenkomst waarbij partijen zich verbinden later een hoofdovereenkomst te sluiten. Zij moet dezelfde vorm hebben als de beoogde overeenkomst.

Ayrıca: belofte tot contracteren, overeenkomst tot het aangaan van een latere overeenkomst

Som die tot waarborg van de nakoming van een verplichting wordt gestort. Zij wordt na de behoorlijke nakoming terugbetaald.

Ayrıca: gestorte waarborgsom, bedrag tot zekerheid van de nakoming

Onderzoek door de controleurs naar de juistheid van de aangiften. Het kan uitmonden in een correctievoorstel of zonder correctie worden afgesloten.

Ayrıca: fiscaal onderzoek, controle van de boekhouding door de administratie

Regeling waarbij een onderneming die aan een kartel deelneemt de inbreuk meldt en vermindering of kwijtschelding van de boete verkrijgt. De eerste melder geniet het ruimste voordeel.

Ayrıca: melding van een kartel tegen immuniteit, boetevermindering wegens medewerking

Beperkt zakelijk recht dat op een onroerende zaak rust ten behoeve van een andere en een gebruiksbevoegdheid verleent. Het recht van overpad en het recht van waterwinning zijn veelvoorkomende vormen.

Ayrıca: zakelijke last ten behoeve van een ander erf, gebruiksrecht op andermans grond

Waarde of hoeveelheid waarover de belasting wordt berekend. Zij kan voortvloeien uit de aangifte, uit de administratie of uit een forfaitaire raming.

Ayrıca: belastbare basis, grondslag voor de berekening

Vermeerdering van het maatschappelijk kapitaal. Zij kan in geld, in natura of door omzetting van reserves plaatsvinden en vereist een besluit en inschrijving.

Ayrıca: verhoging van het maatschappelijk kapitaal, uitgifte van nieuwe aandelen

Bijdrage van de ouder bij wie het kind niet woont in de kosten van verzorging en opvoeding. Zij loopt door tot de meerderjarigheid en bij voortgezette opleiding langer.

Ayrıca: bijdrage in de kosten van het kind, onderhoudsbijdrage voor het kind

Verzekering die uitkeert bij het overlijden van de verzekerde of op een bepaalde vervaldag. De begunstigde wordt in de polis aangewezen en de uitkering kan buiten de nalatenschap blijven.

Ayrıca: overlijdens- en kapitaalverzekering, dekking bij overlijden of in leven zijn

Gebrek dat slechts door bepaalde personen kan worden ingeroepen. Wordt het binnen de termijn niet ingeroepen, dan blijft de handeling in stand.

Ayrıca: relatieve nietigheid, aantastbaarheid op verzoek van een belanghebbende

Zekerheid die wordt verlangd voor mogelijke schade bij een voorlopige maatregel. Zij kan in geld of met een bankgarantie worden gesteld.

Ayrıca: borgstelling in de procedure, waarborg voor mogelijke schade

Overeenkomst waarbij één onderneming het uitsluitende recht krijgt in een gebied te verkopen. De leverancier mag daar niet aan anderen leveren.

Ayrıca: exclusieve distributie, uitsluitend verkooprecht in een gebied

Natuurlijke persoon of rechtspersoon die volgens de belastingwet de belastingschuld draagt. Hij verschilt van wie slechts moet inhouden en afdragen.

Ayrıca: schuldenaar van de belasting, aan de heffing onderworpen persoon

Officiële opgave van de baten en schulden van de nalatenschap. Na de beschrijving kan de erfgenaam beslissen over aanvaarding of verwerping.

Ayrıca: officiële inventaris, beneficiaire beschrijving van de boedel

Het wederrechtelijk binnendringen in een informatiesysteem of daarin blijven. Het enkele binnendringen is al strafbaar.

Ayrıca: onbevoegd binnendringen in een systeem, hacken

Beding dat de werknemer na het einde van het dienstverband verbiedt concurrerende arbeid te verrichten. Het moet beperkt zijn in tijd, plaats en voorwerp.

Ayrıca: non-concurrentieclausule, verbod op concurrerende arbeid na het dienstverband

Verplichting van een werknemer of vennoot zich gedurende een bepaalde tijd en binnen een bepaald gebied van concurrentie te onthouden. De grenzen van tijd, plaats en voorwerp bepalen de geldigheid.

Ayrıca: verbod op concurrerende activiteiten, concurrentiebeperking

Krediet dat aan een consument voor niet-beroepsmatige doeleinden wordt verstrekt. Het is onderworpen aan beschermende regels zoals herroeping en vermindering bij vervroegde aflossing.

Ayrıca: krediet aan de consument, financiering voor privégebruik

Overeenkomst waarbij de dealer zich verbindt de producten van de leverancier op eigen naam en voor eigen rekening te verkopen. Zij onderscheidt zich van de agentuur doordat de dealer voor eigen rekening handelt.

Ayrıca: distributieovereenkomst, verkoopovereenkomst voor een gebied

Schriftelijk verslag waarin de deskundige zijn bevindingen uiteenzet. Het bindt de rechter niet; partijen kunnen er bezwaar tegen maken.

Ayrıca: rapport van de deskundige, schriftelijke expertise

Activiteit die duurzaam en zelfstandig met winstoogmerk wordt uitgeoefend en de drempel van de ambachtelijke activiteit overschrijdt. Overdracht en verpanding zijn afzonderlijk geregeld.

Ayrıca: commerciële exploitatie, bedrijf met winstoogmerk

Belasting over de inkomsten en winsten van natuurlijke personen over een kalenderjaar. Zij kent een progressief tarief en de inkomenscategorieën zijn in de wet opgesomd.

Ayrıca: heffing over het inkomen van natuurlijke personen, belasting op de jaarlijkse opbrengsten

Bescherming van werknemers die aan de wettelijke voorwaarden voldoen tegen beëindiging zonder redelijke grond. De omvang van de onderneming en de diensttijd zijn daarbij bepalend.

Ayrıca: bescherming tegen ontslag, waarborg van het dienstverband

Bijdrage voor de echtgenoot die door de echtscheiding in behoeftige omstandigheden raakt. Anders dan in het Nederlandse recht is zij niet in duur beperkt en kan zij onbepaald doorlopen.

Ayrıca: onderhoudsbijdrage voor de ex-echtgenoot, bijdrage bij behoeftigheid na scheiding

Overgang op de staat van voorwerpen of opbrengsten die uit een strafbaar feit voortkomen. Zij wordt onderscheiden in verbeurdverklaring van voorwerpen en van opbrengsten.

Ayrıca: ontneming ten gunste van de staat, definitieve onttrekking aan het verkeer

Overeenkomst waarbij de werknemer zich verbindt arbeid te verrichten en de werkgever loon te betalen. Gezag en persoonlijke arbeidsverrichting zijn de wezenlijke elementen.

Ayrıca: dienstverband, contract tot het verrichten van arbeid in ondergeschiktheid

Overgang van de gehele contractpositie van een partij op een derde. De instemming van alle betrokkenen is vereist.

Ayrıca: overdracht van de contractuele positie, overgang van rechten en plichten uit het contract

Persoon die de belasting moet inhouden en afdragen. Anders dan de belastingplichtige draagt hij niet de economische last.

Ayrıca: tot afdracht gehouden derde, wettelijke inhouder van de belasting

Overeenkomst waarbij een bank zich verbindt gelden ter beschikking te stellen. Het consumentenkrediet is bovendien aan beschermende regels onderworpen.

Ayrıca: overeenkomst tot kredietverlening, bancair financieringscontract

Beginsel dat strafbare feiten en straffen uitsluitend bij wet worden vastgesteld. Het wordt uitgedrukt met de regel dat geen feit strafbaar is dan uit kracht van een wettelijke bepaling.

Ayrıca: geen straf zonder wet, wettelijke grondslag in strafzaken

Fase waarin het openbaar ministerie na een melding bewijs verzamelt. Zij eindigt met een vervolgingsbeslissing of een sepot.

Ayrıca: vooronderzoek, fase van bewijsvergaring door het parket

De schuldeiser weigert zonder grond de aangeboden prestatie te aanvaarden. De schuldenaar kan zich dan door consignatie bevrijden.

Ayrıca: verzuim van de crediteur, weigering de prestatie te ontvangen

Overeenkomst waarbij een auteur een werk aan een uitgever toevertrouwt die zich verbindt het te verveelvoudigen en te verspreiden. Zij moet niet worden verward met de overdracht van het auteursrecht.

Ayrıca: contract met de uitgever, afspraak tot publicatie van een werk

Regeling die het bestuur vaststelt om een wet uit te voeren. Zij mag niet in strijd met de wet zijn.

Ayrıca: algemene maatregel ter uitvoering, bestuurlijke verordening

Rechtsgebied dat de verbintenissen tussen personen regelt. De overeenkomst, de onrechtmatige daad en de ongerechtvaardigde verrijking zijn de voornaamste bronnen.

Ayrıca: recht der verbintenissen, contracten- en aansprakelijkheidsrecht

Eigendomsvorm die betrekking heeft op de afzonderlijke eenheden van een gebouw. Anders dan in het Nederlandse stelsel ontstaat geen verplichte vereniging van eigenaars: de vergadering van eigenaars heeft hier geen rechtspersoonlijkheid.

Ayrıca: eigendom van een afzonderlijke eenheid, gesplitste eigendom van een gebouw

Vermogen van de gefailleerde dat tot voldoening van de schuldeisers strekt. De vereffening vindt op deze boedel plaats.

Ayrıca: boedel in de collectieve procedure, aan de schuldeisers bestemd vermogen

Overeenkomst waarbij de garant instaat voor de schade indien een bepaald resultaat uitblijft. Anders dan de borgtocht is zij onafhankelijk van de hoofdschuld.

Ayrıca: zelfstandige garantie, verbintenis los van de gewaarborgde schuld

Vennootschap wier hoofdactiviteit bestaat in het houden van deelnemingen in andere vennootschappen. Zij hoeft zelf geen productie of dienst te verrichten.

Ayrıca: deelnemingsvennootschap, moedermaatschappij

Verlaging van het maatschappelijk kapitaal. Publicatiemaatregelen en wachttermijnen beschermen de schuldeisers.

Ayrıca: verlaging van het maatschappelijk kapitaal, vermindering van het eigen vermogen volgens de statuten

Handeling die rechtstreeks op een bestaand recht inwerkt door het over te dragen, te bezwaren of te doen vervallen. Zij vereist beschikkingsbevoegdheid.

Ayrıca: handeling die een recht aantast, daad van beschikking

Overeenkomst waarbij de commissionair op eigen naam maar voor rekening van een ander handelt. Anders dan bij lastgeving treedt hij in eigen naam op.

Ayrıca: handelen in eigen naam voor rekening van een ander, commissiecontract

Strafbare feiten die met behulp van informatiesystemen worden gepleegd. Binnendringen, verstoren en vernietigen van gegevens behoren daartoe.

Ayrıca: cybercriminaliteit, misdrijven met informatiesystemen

Overeenkomst waarbij het gebruik van een merk en een bedrijfsformule tegen vergoeding wordt toegestaan. De franchisenemer handelt op eigen naam en voor eigen rekening.

Ayrıca: overeenkomst tot gebruik van een formule, licentie op een bedrijfsconcept

Register waarin de vennoten en de mutaties in de deelnemingen worden ingeschreven. Het is bepalend om de hoedanigheid van vennoot jegens de vennootschap te doen gelden.

Ayrıca: register van aandeelhouders, lijst van houders van deelnemingen

Eis dat een beperking geschikt, noodzakelijk en in verhouding is. Het is de centrale maatstaf bij de toetsing van inmengingen in grondrechten.

Ayrıca: proportionaliteitstoets, afweging tussen doel en middel

Overeenkomst betreffende een doorlopend geleverde prestatie. De consument kan haar eenvoudig en kosteloos opzeggen.

Ayrıca: doorlopende overeenkomst, contract met voortdurende levering

Overeenkomst waarbij de bemiddelaar zich verbindt de totstandkoming van een contract te bevorderen tegen loon. Het loon is pas verschuldigd als het contract tot stand komt.

Ayrıca: makelaarsovereenkomst, courtageafspraak

Overeenkomst waarbij een schip geheel of gedeeltelijk ter beschikking wordt gesteld. Zij bestaat in verschillende vormen naar de omvang van de terbeschikkingstelling.

Ayrıca: charterovereenkomst, terbeschikkingstelling van een schip

Overeenkomst die vennoten buiten de statuten om sluiten. Zij bindt alleen de partijen en niet de vennootschap.

Ayrıca: overeenkomst buiten de statuten, onderlinge afspraak tussen vennoten

Stuk dat de energetische prestatie van een gebouw weergeeft. Het kan bij verkoop en verhuur worden verlangd.

Ayrıca: energielabel van het gebouw, verklaring van energieprestatie

Verzekering die de aansprakelijkheid van de verzekerde voor aan derden toegebrachte schade dekt. De verplichte motorrijtuigendekking behoort daartoe.

Ayrıca: dekking van aan derden toegebrachte schade, waarborg van de aansprakelijkheid van de verzekerde

Samensmelting van twee of meer vennootschappen tot één. Zij geschiedt door overneming of door oprichting van een nieuwe vennootschap.

Ayrıca: samensmelting van ondernemingen, overneming of nieuwe oprichting

Document waarin de toezegging van de verkoper over de deugdelijkheid is vastgelegd. Het komt bovenop de wettelijke waarborg en vervangt die niet.

Ayrıca: garantiecertificaat, bij de zaak geleverd garantiedocument

Het bestuur moet handelen zonder beoordelingsruimte zodra de wettelijke voorwaarden zijn vervuld. Het is het tegendeel van de beleidsvrijheid.

Ayrıca: ontbreken van beoordelingsruimte, verplichting in een bepaalde zin te beslissen

Vorm waarin de gerechtigden geen afzonderlijk aandeel hebben en alleen gezamenlijk kunnen beschikken. De gemeenschap tussen erfgenamen is daarvan een voorbeeld.

Ayrıca: gemeenschap zonder bepaalde aandelen, gezamenlijke gerechtigdheid

Bezorging die niet volgens de wettelijke vormen is verricht. Zij kan de termijnen niet doen lopen en de nietigheid kan worden ingeroepen.

Ayrıca: onregelmatige kennisgeving, betekening met vormgebrek

Persoon die een onroerende zaak zonder rechtsgrond gebruikt. Van hem kan een vergoeding voor dat gebruik worden gevorderd.

Ayrıca: bezetter zonder titel, onrechtmatige gebruiker

Document waaruit blijkt dat een voltooid gebouw in gebruik mag worden genomen. Het is vereist voor de overgang naar appartementseigendom en voor de nutsaansluitingen.

Ayrıca: verklaring van gereedmelding, iskan

Het voor eigen gebruik verwerven of voorhanden hebben van verdovende middelen. In plaats van straf kan behandeling en toezicht worden opgelegd.

Ayrıca: bezit voor eigen gebruik, verwerving van drugs voor persoonlijk gebruik

Het gebruiken van een schuldbewijs waarvan de schuld al is voldaan. Het geschrift is echt, maar de onderliggende schuld bestaat niet meer.

Ayrıca: inroepen van een afbetaald bewijs, misbruik van een voldane schuldtitel

Verouderde aanduiding van de partij tegen wie het geding is gericht, thans gedaagde genoemd. De term komt in oudere teksten en uitspraken voor.

Ayrıca: gedaagde, partij tegen wie de vordering is ingesteld

Nakoming van slechts een deel van de prestatie. De schuldeiser hoeft haar in beginsel niet te aanvaarden.

Ayrıca: deelprestatie, onvolledige uitvoering van de verbintenis

Inkomsten die zonder de schadeveroorzakende gebeurtenis zouden zijn verkregen. Samen met het geleden verlies vormt zij de vermogensschade.

Ayrıca: winstderving, verlies van toekomstige inkomsten

Ethische beginselen die advocaten moeten naleven. Schending daarvan leidt tot tuchtrechtelijke aansprakelijkheid.

Ayrıca: beroepsethiek, deontologische regels van de advocatuur

Inning van een vordering met behulp van de staatsmacht. De instemming van de schuldenaar is niet vereist: er wordt beslag gelegd en tot uitwinning overgegaan.

Ayrıca: executie, verhaal met dwangmiddelen

Ongeneeslijke geestesziekte waardoor samenleven ondraaglijk wordt. In het Turkse recht is dit een zelfstandige grond, vast te stellen met een medisch rapport.

Ayrıca: ongeneeslijke geestesziekte van de echtgenoot, ziekte die samenleven onmogelijk maakt

Productnaam die zich onderscheidt door een traditionele bereidingswijze zonder band met een geografisch gebied. Daarin verschilt zij van de geografische aanduiding.

Ayrıca: traditionele productbenaming, beschermde naam zonder territoriale binding

Plicht de in de uitoefening van het beroep vernomen gegevens niet bekend te maken. Zij blijft na het einde van de opdracht bestaan en verleent een verschoningsrecht.

Ayrıca: beroepsgeheim, vertrouwelijkheidsplicht van de advocaat

Diefstal gepleegd onder omstandigheden die de straf verzwaren. Braak, nachtelijk tijdstip en samenwerking behoren daartoe.

Ayrıca: diefstal met verzwarende omstandigheden, zwaardere vorm van wegneming

Straf die wordt bepaald door het aantal dagen met een dagbedrag te vermenigvuldigen. Bij niet-betaling wordt zij in vrijheidsbeneming omgezet.

Ayrıca: dagboete, in dagtarieven berekende geldstraf

Verschoonbare reden waarom een handeling niet is verricht of een termijn niet is nageleefd. Zij wordt door de rechter beoordeeld.

Ayrıca: verschoonbare belemmering, aanvaardbare reden van verzuim

Voorwaarden waaraan een akte van kwijting in het arbeidsrecht moet voldoen. Zij moet schriftelijk zijn, na het einde van het dienstverband zijn opgemaakt en de betaling moet via een bank zijn verlopen.

Ayrıca: vereisten voor de kwijtingsakte, voorwaarden van de eindafrekening

Beginsel dat de partijen in het geding over gelijke mogelijkheden beschikken. Het is een wezenlijk onderdeel van het recht op een eerlijk proces.

Ayrıca: processuele gelijkheid tussen partijen, evenwicht in de procesmiddelen

Delen van het gebouw buiten de privégedeelten die voor alle eigenaars toegankelijk zijn. Trappenhuis, dak, tuin en lift behoren daartoe.

Ayrıca: gemeenschappelijke ruimten, collectief gebruikte onderdelen

Uitgaven voor onderhoud, bescherming en beheer van het hoofdgebouw. Het aandeel van elke eigenaar is gelijk of evenredig aan het grondaandeel, naargelang de aard van de uitgave.

Ayrıca: servicekosten, gezamenlijke lasten van het gebouw

Toestand waarin de erfgenamen de nalatenschap tot de verdeling gezamenlijk houden. Beschikkingshandelingen vereisen in beginsel instemming van allen.

Ayrıca: onverdeelde boedelgemeenschap, gezamenlijke gerechtigdheid van de erfgenamen

Volledig uitgewerkte uitspraak met de feitelijke en juridische gronden. De termijn voor het rechtsmiddel gaat in beginsel lopen na betekening daarvan.

Ayrıca: uitspraak met motivering, schriftelijk uitgewerkt vonnis

Teken voor voortbrengselen waarvan de eigenschappen aan een bepaalde plaats zijn te danken. Het bestaat als oorsprongsbenaming en als herkomstaanduiding.

Ayrıca: oorsprongsbenaming, aan een gebied gebonden aanduiding

Verklaring van een partij waarin zij een voor haar nadelig feit erkent. Zij levert in beginsel dwingend bewijs op.

Ayrıca: erkenning van een feit in rechte, bekentenis van de partij

Periode waarin de gerechten alleen spoedeisende zaken behandelen. Termijnen die in deze periode aflopen, worden verlengd.

Ayrıca: rechterlijk reces, periode met beperkte zittingen

Procedure waarin de rechter de band tussen kind en vader vaststelt. Het kind of de moeder kan haar instellen; DNA-onderzoek is daarbij bepalend.

Ayrıca: vaststelling van het vaderschap door de rechter, afstammingsprocedure tegen de vader

Regeling waarmee een insolvente schuldenaar zijn schulden met instemming van de schuldeisers herstructureert. Zij verloopt onder toezicht van de rechter.

Ayrıca: herstructureringsakkoord onder rechterlijk toezicht, konkordato

Gebouw waarin de gerechten, het parket en de aanverwante diensten zijn gevestigd. De term duidt op het gebouw en niet op een rechterlijke instantie.

Ayrıca: justitiepaleis, gebouw van de rechtbank

Berichtensysteem waarin de datum van verzending en ontvangst rechtsgeldig wordt vastgesteld. Het heeft bewijskracht in het handelsverkeer.

Ayrıca: berichtendienst met wettelijke bewijswaarde, KEP

Orgaan dat consumentengeschillen onder een bepaalde waardegrens beslecht. Onder die grens is de gang naar de commissie verplicht.

Ayrıca: buitengerechtelijke consumentencommissie, orgaan voor alternatieve geschilbeslechting

Geschil waarin wordt gesteld dat een domeinnaam inbreuk maakt op een merk of een handelsnaam. Buitengerechtelijke procedures en gerechtelijke vorderingen kunnen naast elkaar bestaan.

Ayrıca: conflict over een internetadres, domeinnaamgeschil

Verouderde aanduiding voor de persoon die over waargenomen feiten verklaart. In de hedendaagse Turkse rechtstaal wordt zij niet meer gebruikt.

Ayrıca: verouderde benaming voor de getuige, term uit de oude juridische taal

Verloren zaak die door een ander wordt aangetroffen. De vinder moet haar aangeven en heeft onder voorwaarden recht op een beloning.

Ayrıca: vondst, verloren en teruggevonden voorwerp

Geheel van rechten en plichten van de ouders ten aanzien van de persoon en het vermogen van het kind. Het wordt uitgeoefend in het belang van het kind.

Ayrıca: ouderlijk gezag, zeggenschap over persoon en vermogen van het kind

Bindende kracht van een uitspraak waartegen geen rechtsmiddel meer openstaat. Over hetzelfde geschil kan niet opnieuw worden geprocedeerd.

Ayrıca: onherroepelijk geworden beslissing, kracht van gewijsde

Uitoefening van het gezag door beide ouders na de echtscheiding. In het Turkse recht volgt het niet van rechtswege uit de wet maar berust het op rechtspraak.

Ayrıca: gedeeld ouderlijk gezag, voortzetting van het gezag door beide ouders

Procedure waarin partijen hun standpunten in opeenvolgende schrifturen uitwisselen. Zij is de hoofdregel in burgerlijke zaken.

Ayrıca: volledige schriftelijke rechtsgang, standaardprocedure met conclusiewisseling

Verkrijging van de eigendom door een als eigenaar in het register ingeschreven persoon wiens titel gebrekkig was. De eigendom wordt verkregen door bezit te goeder trouw gedurende de wettelijke termijn.

Ayrıca: verjaring met ingeschreven titel, zuivering van de gebrekkige titel

Regels die uit langdurige praktijk en de overtuiging van gebondenheid voortvloeien. Zij worden toegepast waar de wet daarnaar verwijst of zwijgt.

Ayrıca: ongeschreven gewoonterecht, uit de praktijk gegroeide regels

Toestemming die wordt gegeven nadat de patiënt over de ingreep, de risicos en de alternatieven is voorgelicht. Het bewijs van de voorlichting rust op de hulpverlener.

Ayrıca: toestemming na voorlichting, instemming op basis van volledige informatie

Verschoonbare onwetendheid omtrent een gebrek. Zij wordt vermoed en wie het tegendeel stelt draagt de bewijslast.

Ayrıca: verschoonbare onwetendheid, gerechtvaardigd vertrouwen van de verkrijger

Vereiste van toestemming van de mededingingsautoriteit voor fusies en overnames boven bepaalde drempels. Een zonder toestemming uitgevoerde transactie kan als ongeldig worden aangemerkt.

Ayrıca: concentratiecontrole, toestemming van de mededingingsautoriteit

Uitleg die uitgaat van de bewoordingen van de regel. Zij is het uitgangspunt maar volstaat op zichzelf niet altijd.

Ayrıca: tekstuele uitleg, uitleg naar de woorden van de wet

Geheel gevormd door een overheersende vennootschap en de door haar beheerste vennootschappen. Misbruik van overheersing brengt eigen aansprakelijkheidsregels mee.

Ayrıca: concern, samenstel van verbonden vennootschappen

Door de grondwet gewaarborgde rechten die tegen inmenging van de staat worden beschermd. Zij kunnen slechts bij wet en op evenredige wijze worden beperkt.

Ayrıca: fundamentele rechten, door de grondwet gewaarborgde vrijheden

Toewijzing van werken of goederen aan de beste bieding volgens een vastgestelde procedure. Bij overheidsopdrachten regelt een bijzondere wet de procedure en de rechtsmiddelen.

Ayrıca: openbare verkoop, toewijzing aan de hoogste bieder

Bepaling die voor de betrokkene het meest voordelig is. In het strafrecht wordt zij ook met terugwerkende kracht toegepast.

Ayrıca: voor de betrokkene voordeligste regel, toepassing van de mildere norm

Wet die voor de verdachte of de veroordeelde het meest voordelig is. Zij wordt ook op feiten van vóór haar inwerkingtreding toegepast.

Ayrıca: mildere strafwet, met terugwerkende kracht toegepaste voordeligere regeling

Vermogen door eigen handelingen rechten te verkrijgen en verplichtingen aan te gaan. Zij vereist oordeelsvermogen, meerderjarigheid en de afwezigheid van een beschermingsmaatregel.

Ayrıca: bekwaamheid zelfstandig te handelen, vermogen zichzelf te verbinden

Het ontbreken van het vermogen zelfstandig rechtshandelingen te verrichten. Handelingen van wie het oordeelsvermogen mist hebben in beginsel geen gevolg.

Ayrıca: onbekwaamheid zelf te handelen, ontbreken van de handelingsbevoegdheid

Naam waaronder een koopman de zaken van zijn onderneming drijft. Hij wordt in het handelsregister ingeschreven en geniet bescherming.

Ayrıca: firmanaam, naam waaronder wordt gehandeld

Het aannemen van een voordeel om vermeende invloed bij een ambtsdrager aan te wenden. Of de invloed werkelijk bestaat is niet bepalend.

Ayrıca: beïnvloeding tegen vergoeding, verkoop van vermeende invloed

Het vervaardigen, invoeren, verspreiden of verkopen van verdovende middelen. De straffen zijn aanzienlijk zwaarder dan bij enkel gebruik.

Ayrıca: drugshandel, verspreiding van verdovende middelen

Aan- of verkoop van financiële instrumenten op grond van nog niet openbaar gemaakte informatie. Het is een strafbaar feit.

Ayrıca: misbruik van voorkennis, transactie op basis van vertrouwelijke informatie

Het terugnemen van de schenking door de schenker op de ernstige gronden die de wet noemt. Een zwaar misdrijf van de begiftigde behoort daartoe.

Ayrıca: intrekking van de gift, terugname door de schenker

Recht van de consument zich zonder opgave van redenen van de kredietovereenkomst te bevrijden. De termijn en de voorwaarden voor terugbetaling van hoofdsom en rente zijn geregeld.

Ayrıca: opzegging van de kredietovereenkomst, terugtreden van de kredietnemer

Buitengewoon rechtsmiddel om een onherroepelijke uitspraak opnieuw te laten behandelen. De gronden zijn limitatief in de wet opgesomd.

Ayrıca: heropening van de procedure, buitengewone herziening

Mogelijkheid om een termijn alsnog na te komen wanneer deze buiten schuld is overschreden. Het verzoek moet binnen de wettelijke termijn worden gedaan.

Ayrıca: verschoonbare termijnoverschrijding, herkansing na buitenschuldig verzuim

Verbetering van reken- of schrijffouten in de beslissing. De inhoud van de uitspraak blijft ongewijzigd.

Ayrıca: rectificatie van een materiële vergissing, correctie van een verschrijving

Herziening van de voorwaarden van een schuld om de terugbetaling mogelijk te maken. Zij kan bij overeenkomst of in het kader van een akkoord geschieden.

Ayrıca: schuldsanering, herziening van de betalingsvoorwaarden

Uitleg die zich richt op de bedoeling van de wetgever ten tijde van de totstandkoming. De parlementaire stukken worden daarbij geraadpleegd.

Ayrıca: uitleg naar de wetsgeschiedenis, interpretatie aan de hand van de voorbereiding

Rangorde waarin rechtsregels tot elkaar staan. Een lagere regel mag niet in strijd zijn met een hogere.

Ayrıca: rangorde van de regelgeving, normenhiërarchie

Vereiste dat het geding tegen de juiste persoon wordt gevoerd. Ontbreekt zij, dan wordt de vordering op die grond afgewezen.

Ayrıca: juiste partijstelling, vereiste van de juiste procespartij

Rechtsmiddel waarbij de zaak zowel feitelijk als juridisch opnieuw wordt beoordeeld. Het wordt behandeld door de regionale beroepsinstantie.

Ayrıca: appel, hernieuwde behandeling in tweede aanleg

Orgaan dat collectieve geschillen beslecht wanneer staking verboden of uitgesteld is. Zijn beslissing heeft de werking van een collectieve arbeidsovereenkomst.

Ayrıca: arbitrage-instantie voor collectieve conflicten, orgaan van verplichte geschilbeslechting

Honorarium dat als percentage van de verkregen waarde wordt overeengekomen. Een wettelijk maximum is van toepassing.

Ayrıca: resultaatafhankelijke beloning, percentage van het behaalde voordeel

Bedrag dat de advocaat voor zijn werkzaamheden toekomt. Het met de cliënt overeengekomen honorarium en de aan de wederpartij opgelegde kosten zijn twee verschillende begrippen.

Ayrıca: vergoeding van de advocaat, met de cliënt afgesproken bedrag

Meerdere schuldenaren zijn ieder voor het geheel aansprakelijk. De schuldeiser kan het geheel van elk van hen vorderen.

Ayrıca: aansprakelijkheid voor het geheel, hoofdelijke verbondenheid

Elke schuldeiser kan de gehele prestatie vorderen. Betaling aan één van hen bevrijdt de schuldenaar jegens allen.

Ayrıca: actieve hoofdelijkheid, meerdere schuldeisers met recht op het geheel

Het gebouw als geheel waarop de appartementseigendom rust. De privégedeelten en de gemeenschappelijke gedeelten vormen samen dat geheel.

Ayrıca: gesplitst gebouw, totaliteit van het appartementencomplex

Werkgever die een deel van het werk aan een onderaannemer uitbesteedt. Hij is hoofdelijk aansprakelijk voor de wettelijke verplichtingen jegens diens werknemers.

Ayrıca: opdrachtgevende werkgever, inlenende onderneming

Hoogste instantie in bestuursrechtelijke geschillen. In bepaalde zaken treedt zij ook als rechter in eerste aanleg op.

Ayrıca: hoogste instantie in bestuurszaken, bestuursrechtelijke cassatierechter

Hoogste instantie die in burgerlijke en strafzaken uitsluitend de rechtstoepassing toetst. Haar arresten tot rechtseenheid binden de lagere rechters.

Ayrıca: cassatierechter, hoogste instantie in burgerlijke en strafzaken

Persoon die een zaak met instemming van de rechthebbende onder zich heeft. Draagt hij haar aan een derde te goeder trouw over, dan wordt die beschermd.

Ayrıca: houder met toestemming van de eigenaar, bewaarnemer van de zaak

Degene die een zaak houdt op grond van een rechtsverhouding met de rechthebbende. De huurder en de bewaarnemer behoren daartoe.

Ayrıca: houder krachtens rechtsverhouding, afgeleide bezitter

Bevel waarbij de pleger uit de woning wordt verwijderd en het contact wordt verboden. Overtreding kan lijfsdwang tot gevolg hebben.

Ayrıca: uithuisplaatsing van de pleger, verbod op benadering en contact

Bijstand aan een schip of lading in gevaar. Bij een nuttig resultaat ontstaat recht op een vergoeding.

Ayrıca: redding op zee, bijstand aan een schip in nood

Vereisten van leeftijd en geestelijk vermogen om te mogen huwen. Beneden de wettelijke leeftijd is toestemming of rechterlijke machtiging nodig.

Ayrıca: bekwaamheid om te huwen, voorwaarden voor het sluiten van een huwelijk

Omstandigheid die het sluiten van een huwelijk verhindert. Bloedverwantschap, een bestaand huwelijk en bepaalde gezondheidsgronden behoren daartoe.

Ayrıca: beletsel voor het huwelijk, verhindering van de huwelijkssluiting

Overeenkomst waarmee de echtgenoten een ander dan het wettelijke stelsel kiezen. Zij kan voor of tijdens het huwelijk worden gesloten en vereist een notariële vorm.

Ayrıca: vermogensovereenkomst tussen echtgenoten, notariële keuze van het stelsel

Stelsel dat de vermogensverhouding tussen de echtgenoten regelt. Bij gebreke van een overeenkomst geldt het wettelijke stelsel.

Ayrıca: vermogensrechtelijk stelsel van echtgenoten, regeling van het huwelijksvermogen

Krediet voor de aankoop van een woning tegen hypotheek op de onroerende zaak. Het is aan bijzondere regels van consumentenbescherming onderworpen.

Ayrıca: woninghypotheek, met hypotheek gedekt woonkrediet

Het onder justitie brengen van voorwerpen als bewijs of met het oog op verbeurdverklaring. De beslissing gaat in de regel van een rechter uit.

Ayrıca: beslag op bewijsstukken, veiligstelling van voorwerpen

Verrekening bij de verdeling van hetgeen de erflater bij leven aan erfgenamen heeft geschonken. Zij strekt tot gelijke behandeling van de erfgenamen.

Ayrıca: verrekening van giften bij leven, inbrengplicht van de erfgenaam

Kapitaal dat in geld aan de vennootschap wordt gestort. Anders dan bij inbreng in natura is geen waardering vereist.

Ayrıca: geldelijke inbreng, storting in contanten

Kapitaal dat in goederen, rechten of vorderingen in plaats van in geld wordt ingebracht. Een waardering door een deskundige en naleving van de wettelijke voorwaarden zijn vereist.

Ayrıca: inbreng van goederen, niet-geldelijke kapitaalinbreng

Vrijwillig spaarstelsel dat bovenop het verplichte stelsel komt. De bijdrage van de staat en de voorwaarden voor uitkering zijn afzonderlijk geregeld.

Ayrıca: aanvullend pensioen op kapitaalbasis, vrijwillige pensioenspaarregeling

Rechtsgang waarbij een persoon zich na uitputting van alle rechtsmiddelen rechtstreeks tot het constitutionele hof wendt wegens schending van grondrechten. Het Nederlandse recht kent deze mogelijkheid niet.

Ayrıca: constitutionele klacht van een burger, rechtstreeks beroep wegens grondrechtenschending

Verzekering die uitkeert bij overlijden of invaliditeit als gevolg van een ongeval. Anders dan de ziektekostenverzekering dekt zij enkel het ongevalsrisico.

Ayrıca: dekking van lichamelijke ongevallen, waarborg tegen het ongevalsrisico

Plicht van de verwerkingsverantwoordelijke de betrokkene over de doeleinden van de verwerking te informeren. Zij bestaat onafhankelijk van de uitdrukkelijke toestemming.

Ayrıca: transparantieplicht, voorafgaande informatie aan de betrokkene

Belasting die door de betaler wordt ingehouden en aan het belastingkantoor wordt afgedragen. Wie inhoudt treedt op als inhoudingsplichtige.

Ayrıca: bronheffing, voorheffing door de betaler

Verwerving door de vennootschap van haar eigen aandelen. De grenzen en de voorwaarden zijn wettelijk bepaald; bij overschrijding geldt een vervreemdingsplicht.

Ayrıca: verwerving van eigen deelnemingen, aanhouden van eigen aandelen

Verwerving van extra tijdvakken door premies met terugwerkende kracht te betalen. Militaire dienst en perioden van moederschap kunnen daaronder vallen.

Ayrıca: nabetaling van premies, aankoop van extra opbouwjaren

Stuk waarmee een procedure wordt ingeleid. Het moet de partijen, de vordering en de feitelijke gronden vermelden.

Ayrıca: dagvaarding of verzoekschrift, stuk waarmee de zaak aanhangig wordt

Het innen van een bedrag voordat de beslissing onherroepelijk is, bij wijze van bewarende maatregel. De voorwaarden zijn wettelijk bepaald.

Ayrıca: voorlopige invordering, inning vóór het onherroepelijk worden

Het opnemen van een recht of een feit in een openbaar register. Bij onroerende zaken is zij voor de overdracht constitutief.

Ayrıca: registratie van een recht, opneming in de openbare registers

Opname van een teken in het register na depot en onderzoek. De beschermingsduur loopt vanaf de inschrijving en kan worden vernieuwd.

Ayrıca: merkdepot en registratie, inschrijvingsprocedure voor merken

Bescherming van het uiterlijk van een voortbrengsel door opname in het register. Ook niet-ingeschreven modellen kunnen gedurende een beperkte tijd worden beschermd.

Ayrıca: modeldepot, registratie van de vormgeving

Inschrijving die zonder geldige titel of op grond van een vals stuk tot stand is gekomen. Zij kan worden doorgehaald, behoudens de bescherming van derden te goeder trouw.

Ayrıca: onrechtmatige registerinschrijving, inschrijving zonder deugdelijke titel

Rechten op voortbrengselen van de menselijke geest. Merken, octrooien, modellen en het auteursrecht worden daarin samengebracht.

Ayrıca: rechten op geestelijke voortbrengselen, industriële en literaire eigendom

Rechtsverhouding die banden met meer dan één land vertoont. Zij noopt tot het bepalen van het toepasselijke recht en de bevoegde rechter.

Ayrıca: grensoverschrijdend aanknopingspunt, band met een vreemde rechtsorde

Regel die bepaalt of de Turkse rechter bevoegd is voor een geschil met een internationaal element. Partijen kunnen in beperkte gevallen een forum aanwijzen.

Ayrıca: bevoegdheid in grensoverschrijdende geschillen, jurisdictieconflict

Het terugnemen van de klacht door het slachtoffer bij feiten die op klacht worden vervolgd. Tijdens de behandeling is de instemming van de verdachte vereist en de zaak kan worden geseponeerd.

Ayrıca: terugtrekking van de aangifte, afzien van vervolging door het slachtoffer

De betrokkene kan zijn toestemming te allen tijde intrekken. Na de intrekking wordt de verwerking onrechtmatig.

Ayrıca: herroeping van de gegeven instemming, terugname van de toestemming

Beëindiging van de bevoegdheid van de gevolmachtigde door de volmachtgever. In de verhouding tussen advocaat en cliënt heeft zij gevolgen voor het honorarium en de afgifte van het dossier.

Ayrıca: herroeping van de machtiging, beëindiging van de volmacht door de volmachtgever

Het bestuur maakt een onrechtmatig besluit ongedaan met werking vanaf het begin. Verworven rechten beperken deze bevoegdheid.

Ayrıca: terugwerkende intrekking, ongedaanmaking van het besluit voor het verleden

Beëindiging van een besluit met werking enkel voor de toekomst. Anders dan bij de terugwerkende intrekking blijven de gevolgen uit het verleden in stand.

Ayrıca: opheffing voor de toekomst, beëindiging van de werking vanaf het besluit

Terugname van het chequeboekje door de bank wanneer de wettelijke voorwaarden zijn vervuld. Zij hangt samen met het verbod cheques uit te geven.

Ayrıca: terugname van de cheques door de bank, intrekking van de chequefaciliteit

Uitkering wanneer het arbeidsvermogen in de wettelijk bepaalde mate verloren gaat. Een advies van de medische dienst van het orgaan is vereist.

Ayrıca: uitkering bij verlies van arbeidsvermogen, invaliditeitspensioen

Lijst van de roerende zaken die bij een verhuurd pand of een onderneming behoren. Zij wordt bij de huurovereenkomst gevoegd en bij de oplevering vergeleken.

Ayrıca: inboedellijst, opgave van de aanwezige roerende zaken

Vervroegde berekening van een nog niet opeisbare belasting om een publieke vordering veilig te stellen. Zij kan met een conservatoir beslag worden gecombineerd.

Ayrıca: vervroegde aanslag tot zekerheid, conservatoire vaststelling

De vastgestelde en bekendgemaakte belasting bereikt het stadium waarin zij moet worden betaald. Zij gaat vooraf aan de eigenlijke inning.

Ayrıca: opeisbaarheid van de belastingschuld, stadium waarin de belasting betaalbaar wordt

Procedure waarin een schuldeiser een vordering vervolgt bij het met de executie belaste overheidskantoor. Zij begint met het bevel tot betaling en kan met beslag en uitwinning worden voortgezet.

Ayrıca: procedure voor het executiekantoor, vervolging van de vordering langs executoriale weg

Procedure die berust op een vonnis of een daarmee gelijkgestelde akte. Verzet van de schuldenaar stuit haar niet.

Ayrıca: tenuitvoerlegging van een vonnis, executie op titel

Bijzondere weg die openstaat op grond van een cheque, een orderbriefje of een wissel. De termijn voor verzet is kort en het verzet stuit de procedure niet uit zichzelf.

Ayrıca: versnelde procedure op wisselpapier, invordering op cheque of promesse

Procedure die zonder voorafgaande rechterlijke uitspraak wordt ingeleid. Het Nederlandse recht kent deze weg niet, omdat daar in beginsel een executoriale titel vereist is; verzet van de schuldenaar stuit de procedure en de schuldeiser moet dan de zaak aan de rechter voorleggen.

Ayrıca: procedure zonder voorafgaand vonnis, invordering op enkele vordering van de schuldeiser

Recht van de patiënt zijn medische gegevens in te zien en afschrift te verkrijgen. Het is tevens van belang voor de bewijsvoering in geschillen.

Ayrıca: recht op afschrift van het dossier, toegang tot de medische gegevens

Rijgedrag dat de veiligheid van het verkeer in gevaar brengt. Rijden onder invloed van alcohol valt daaronder.

Ayrıca: gevaarlijk rijgedrag, aantasting van de verkeersveiligheid

Het achterlaten van een persoon voor wie men moet zorgen en die zichzelf niet kan redden. Intreden van letsel of de dood verzwaart de straf.

Ayrıca: verlating van een hulpbehoevende, achterlaten van een zorgafhankelijke persoon

Betaalde jaarlijkse rust voor werknemers met de vereiste diensttijd. De duur hangt af van de diensttijd en van dit recht kan geen afstand worden gedaan.

Ayrıca: betaald verlof per jaar, wettelijke vakantieaanspraak

Vereiste dat de vordering wordt ingesteld tegen de persoon die het aangaat. Een vordering tegen de verkeerde persoon wordt afgewezen zonder inhoudelijke behandeling.

Ayrıca: processuele legitimatie, aanspreken van de juiste persoon

Schriftelijk oordeel van een deskundige over een rechtsvraag. Het bindt de rechter niet maar kan in het dossier worden gebracht.

Ayrıca: rechtsgeleerd advies, schriftelijke juridische opinie

Onderzoek naar de juridische toestand van een onderneming vóór een overname. De bevindingen werken door in de prijs en in de garanties.

Ayrıca: due diligence, juridische doorlichting vóór de transactie

Document dat de planologische situatie en de bouwvoorwaarden van een perceel grafisch weergeeft. Het wordt bij de aanvraag van de bouwvergunning gevoegd.

Ayrıca: grafisch uittreksel van het bestemmingsplan, imar capi

Document voor wie met toestemming de Turkse nationaliteit heeft verlaten en bepaalde rechten behoudt. Het verleent de nationaliteit niet.

Ayrıca: document met behoud van bepaalde rechten na verlies van de nationaliteit, mavi kart

Door wegen begrensd gebied dat meerdere percelen omvat. Het staat met het perceelnummer op het eigendomsbewijs vermeld.

Ayrıca: blok van percelen, ada

Vennootschap waarvan het kapitaal in aandelen is verdeeld en waarvan de aandeelhouders slechts tot hun inbreng aansprakelijk zijn. Het bestuur en de algemene vergadering zijn de hoofdorganen; de structuur wijkt af van de Nederlandse naamloze vennootschap.

Ayrıca: vennootschap op aandelen, A.S.

Vennootschap waarvan de vennoten slechts tot hun inbreng aansprakelijk zijn. Anders dan de Nederlandse besloten vennootschap sinds de flexibilisering kent zij een wettelijk minimumkapitaal en beperkingen bij de overdracht van aandelen.

Ayrıca: besloten kapitaalvennootschap, Ltd. Sti.

Mededeling van het voornemen de overeenkomst te beëindigen. In het arbeidsrecht moet zij schriftelijk zijn en de grond duidelijk vermelden.

Ayrıca: opzeggingsbrief, mededeling van de beëindiging

Mededeling waarmee de koper de verkoper van het vastgestelde gebrek in kennis stelt. Blijft zij tijdig uit, dan kunnen in bepaalde gevallen rechten verloren gaan.

Ayrıca: melding van non-conformiteit, protest bij de verkoper

Rechten die de consument toekomen bij een niet-conforme zaak of dienst. Herstel, vervanging, prijsvermindering en ontbinding behoren daartoe.

Ayrıca: wettelijke remedies bij non-conformiteit, aanspraken van de koper

Kind van ouders die niet met elkaar zijn gehuwd. Zijn rechten zijn gelijk aan die van een kind geboren binnen het huwelijk.

Ayrıca: buitenechtelijk kind, kind van niet-gehuwde ouders

Individuele klacht wegens schending van het Verdrag na uitputting van de nationale rechtsmiddelen. De termijnen en de ontvankelijkheidsvereisten volgen uit het Verdrag.

Ayrıca: verzoekschrift in Straatsburg, beroep bij de Europese rechter

Verzoek van de benadeelde tot het openen van een onderzoek. In het executierecht duidt de term tevens op het beroep bij de bevoegde rechter.

Ayrıca: aangifte met verzoek tot vervolging, klacht die de procedure in gang zet

Ten overstaan van een notaris opgemaakte overeenkomst waarbij een onroerende zaak later zal worden verkocht. Zij draagt de eigendom niet over en kan door een aantekening in de registers worden gewaarborgd.

Ayrıca: voorovereenkomst tot verkoop, notariële belofte tot overdracht

Kosten van het onderzoek ter plaatse door de rechter. De partij die de maatregel vraagt stort het voorschot.

Ayrıca: kosten van de plaatsopneming, voorschot voor het onderzoek ter plaatse

Schadepost van wie na letsel de hulp van een ander nodig heeft. Zij kan ook worden gevorderd wanneer feitelijk niets is betaald.

Ayrıca: behoefte aan persoonlijke hulp, kosten van dagelijkse bijstand

Gedragingen die een ander stelselmatig lichamelijk of geestelijk lijden toebrengen. Het voortdurende karakter onderscheidt dit feit van mishandeling.

Ayrıca: stelselmatig toebrengen van lijden, aanhoudende mishandeling

Het door de schuldeiser bevrijden van de schuldenaar. In het arbeidsrecht is de geldigheid daarvan aan bijzondere voorwaarden gebonden.

Ayrıca: bevrijding van de schuldenaar, afstand van de vordering

Alle inschrijvingen die het beschikken over een onroerende zaak beperken. Hypotheken, beslagen en aantekeningen behoren daartoe.

Ayrıca: registerlasten, beperkingen die op het goed rusten

Afwezigheid van een regel voor een geval dat geregeld had moeten zijn. De rechter vult haar aan volgens de wettelijke methode.

Ayrıca: wettelijke lacune, ontbreken van een toepasselijke regel

Beginsel dat strafbare feiten en straffen slechts bij wet kunnen worden bepaald. Daaruit volgen het verbod van terugwerkende kracht en het verbod van analogie.

Ayrıca: strafrechtelijk legaliteitsbeginsel, vereiste van een wettelijke grondslag

Letsel dat zonder opzet door onvoorzichtigheid wordt veroorzaakt. Verkeersongevallen en arbeidsongevallen vallen hieronder.

Ayrıca: onopzettelijk veroorzaakt letsel, verwonding door onachtzaamheid

De latere regel gaat voor op de eerdere van dezelfde rang. Zij lost conflicten in de tijd op.

Ayrıca: voorrang van de latere wet, regel voor conflicten in de tijd

De bijzondere regel gaat voor op de algemene. Zij lost conflicten naar het toepassingsgebied op.

Ayrıca: voorrang van de bijzondere wet, regel voor conflicten naar reikwijdte

De hogere regel gaat voor op de lagere. Een regel die met een hogere strijdt kan worden vernietigd.

Ayrıca: voorrang van de hogere norm, regel van de normenhiërarchie

Vrijheidsbeneming die ertoe strekt de nakoming van een verplichting af te dwingen. Zij is geen straf en eindigt zodra de verplichting wordt nagekomen.

Ayrıca: gijzeling ter nakoming, dwangmiddel tegen de persoon

Kaal loon vermeerderd met de regelmatige, in geld waardeerbare voordelen. Het dient als grondslag voor de berekening van de vergoeding wegens diensttijd.

Ayrıca: brutoloon met bijkomende voordelen, verruimde loongrondslag

Loon over de periode waarin de werknemer tijdens de procedure niet heeft kunnen werken. Het is verschuldigd ongeacht of de werknemer wordt teruggenomen.

Ayrıca: nabetaling van loon tijdens de procedure, vergoeding over de wachtperiode

Sanctie die de gevaarzetting wegneemt en naast of in plaats van een straf wordt opgelegd. Verbeurdverklaring en ontzetting uit bepaalde rechten behoren daartoe.

Ayrıca: beveiligingsmaatregel, niet-bestraffende sanctie

Het beïnvloeden van een aanbesteding door afspraken of misleiding. Het betreft de fase vóór de gunning.

Ayrıca: bid rigging, vervalsing van de aanbesteding

Waarde die een goed op het ogenblik van de waardering in het vrije verkeer heeft. Zij vormt de grondslag bij onteigening en bij belastingheffing.

Ayrıca: actuele handelswaarde, waarde in het vrije verkeer

Regels die de rechten en verplichtingen zelf bepalen. Zij staan tegenover de regels van de rechtsgang.

Ayrıca: inhoudelijk recht, normen die de rechtsverhouding bepalen

Vorm waarin meerdere personen in bepaalde aandelen gerechtigd zijn tot dezelfde zaak. Ieder kan vrij over zijn aandeel beschikken.

Ayrıca: gemeenschap met bepaalde aandelen, gedeelde eigendom naar breukdelen

Voor bepaalde geschillen moet eerst mediation worden beproefd voordat een vordering kan worden ingesteld. Anders dan in het Nederlandse recht, waar mediation steeds vrijwillig is, leidt het overslaan ervan hier tot afwijzing van de vordering.

Ayrıca: verplichte voorfase van bemiddeling, bemiddeling als processuele voorwaarde

Schending van de zorgvuldigheidsnorm waardoor de patiënt schade lijdt. Zij onderscheidt zich van de complicatie doordat zij verwijtbaar is.

Ayrıca: kunstfout van de hulpverlener, verwijtbaar medisch handelen

Verklaring van een arts waarin tijdelijke arbeidsongeschiktheid wordt vastgesteld. Zij heeft gevolgen voor de opschorting van het dienstverband en voor het recht op uitkering.

Ayrıca: ziekteverklaring, attest van tijdelijke ongeschiktheid

Het bij de autoriteiten melden van een feit dat niet is gepleegd. Anders dan bij de valse beschuldiging wordt geen bepaalde persoon aangewezen.

Ayrıca: valse aangifte zonder genoemde dader, melding van een verzonnen feit

Mededeling aan de toezichthouder en aan de betrokkenen wanneer gegevens onrechtmatig zijn verkregen. Het uitblijven van de melding binnen de termijn wordt bestraft.

Ayrıca: melding van een beveiligingsincident, kennisgeving van het datalek

Verrekening van de weekarbeidsduur over een referentieperiode. Drukke weken worden gecompenseerd met rustiger weken.

Ayrıca: verrekening over een referentieperiode, flexibele spreiding van de werktijd

Vergunning tot het opsporen of winnen van delfstoffen. Zij wordt voor een bepaalde duur en een bepaald gebied verleend.

Ayrıca: concessie voor delfstofwinning, vergunning voor exploratie en exploitatie

Procedure waarin de gevolgen van een project voor het milieu worden onderzocht. Zonder gunstige beslissing mag het project niet starten.

Ayrıca: onderzoek naar de milieugevolgen, beoordeling van de effecten van een project

Overeenkomst waarbij de merkhouder het gebruik van zijn merk toestaat. Zij bestaat in exclusieve en niet-exclusieve vorm en kan worden ingeschreven.

Ayrıca: gebruiksrecht op een merk, overeenkomst tot exploitatie van het teken

Beginsel dat slechts de voor het doel noodzakelijke gegevens mogen worden verwerkt. Het verzamelen van bovenmatige gegevens kan een inbreuk opleveren.

Ayrıca: beperking tot het noodzakelijke, evenredigheid bij het verzamelen van gegevens

Het in strijd met de voorschriften uitoefenen van een ambt waardoor nadeel of onrechtmatig voordeel ontstaat. Het is een restbepaling naast de bijzondere ambtsmisdrijven.

Ayrıca: ambtsmisbruik, onrechtmatige uitoefening van een functie

Het wederrechtelijk gebruiken, namaken of gebruiken van een nagemaakte betaalkaart. Het wordt zwaarder bestraft dan gewone oplichting.

Ayrıca: onrechtmatig kaartgebruik, vervalsing van betaalkaarten

Gebruik van marktmacht op een wijze die de mededinging vervalst. Afbraakprijzen en leveringsweigering kunnen daaronder vallen.

Ayrıca: uitbuiting van de marktmacht, uitsluitingspraktijk

Uitoefening van een recht op een wijze die kennelijk in strijd is met de goede trouw. De rechtsorde beschermt die uitoefening niet.

Ayrıca: onrechtmatige uitoefening van een bevoegdheid, kennelijk oneigenlijk gebruik van een recht

Het plegen van een onterend misdrijf of het leiden van een onterend leven. In het Turkse recht is dit een zelfstandige echtscheidingsgrond.

Ayrıca: onterend gedrag als zelfstandige grond, levenswandel die samenleven onmogelijk maakt

Reclame die de consument misleidt of kan misleiden. Zij leidt tot bevelen tot staking en tot boetes.

Ayrıca: bedrieglijke reclame, reclameboodschap die tot dwaling brengt

Stuk dat op een werkelijke verrichting berust maar waarvan het bedrag of de aard onjuist is. Het wordt afzonderlijk van het valse stuk beoordeeld.

Ayrıca: onjuiste factuur, stuk met onjuiste inhoud

Het bij een ander een onjuiste voorstelling wekken om hem tot handelen te bewegen. Het is een bestanddeel van de oplichting.

Ayrıca: bedrieglijke beïnvloeding, teweegbrengen van een onjuiste voorstelling

Testament dat in uitzonderlijke omstandigheden mondeling ten overstaan van getuigen wordt afgelegd. Het verliest zijn kracht wanneer de omstandigheden eindigen.

Ayrıca: noodtestament, mondelinge uiterste wil in noodsituaties

De feitelijke en juridische grond waarop een besluit berust. Ontbreekt die grond, dan is het besluit onrechtmatig.

Ayrıca: grondslag van de bestuurlijke beslissing, motiveringselement

Naam die een vestiging aanduidt en haar van andere onderscheidt. Anders dan de handelsnaam identificeert zij de vestiging en niet de koopman.

Ayrıca: uithangbord, aanduiding van het bedrijfspand

Uitkering aan de nabestaanden bij het overlijden van een verzekerde. Delen komen toe aan de echtgenoot, de kinderen en onder voorwaarden aan de ouders.

Ayrıca: uitkering aan de rechthebbenden, pensioen voor nabestaanden

Belasting over de voor het verkeer ingeschreven voertuigen. Achterstanden kunnen de overdracht en de technische keuring van het voertuig beletten.

Ayrıca: wegenbelasting, MTV

Het niet melden van een gaande of voltooid feit terwijl daartoe een plicht bestaat. Voor ambtenaren en zorgverleners gelden bijzondere bepalingen.

Ayrıca: verzuim van aangifte, schending van de meldplicht

Het niet verlenen van hulp aan een persoon in levensgevaar terwijl dat mogelijk is. De eigen veiligheid van de hulpverlener wordt daarbij meegewogen.

Ayrıca: schuldig verzuim, nalaten hulp te bieden bij gevaar

Informatiesysteem waarmee de gerechtelijke organen hun handelingen langs elektronische weg verrichten. Advocaten kunnen daarin dossiers raadplegen en stukken indienen.

Ayrıca: digitaal platform van de rechtspraak, UYAP

De mens als drager van rechten. Zijn rechtssubjectiviteit begint bij de levende geboorte en eindigt bij het overlijden.

Ayrıca: menselijk rechtssubject, persoon van vlees en bloed

Schuld die niet in rechte afdwingbaar is, maar die na voldoening niet kan worden teruggevorderd. Verjaarde schulden en spelschulden zijn daarvan voorbeelden.

Ayrıca: niet-afdwingbare schuld, onvolkomen verbintenis

Beëindiging van de opdracht op initiatief van de lasthebber. Zij mag niet op een ongelegen tijdstip geschieden om de lastgever niet te benadelen.

Ayrıca: opzegging door de lasthebber, teruggave van de opdracht

Niemand wordt tweemaal voor hetzelfde feit berecht of gestraft. Het is een waarborg van het strafprocesrecht.

Ayrıca: verbod van dubbele vervolging, bescherming tegen herhaalde berechting

Gebreken die het huwelijk in de ernstigste gevallen aantasten. Het blijft gevolgen houden totdat de rechter de nietigheid uitspreekt.

Ayrıca: absolute nietigheid van het huwelijk, zwaarste huwelijksgebrek

Doorhaling van een ingeschreven merk wegens het ontbreken van de inschrijvingsvoorwaarden. Zij wordt door de rechter uitgesproken en werkt in beginsel terug.

Ayrıca: vernietiging van de merkinschrijving, rechterlijke doorhaling van het merk

Vernietiging van een octrooi wegens gebrek aan nieuwheid of inventiviteit. Zij behoort tot de bevoegdheid van de gespecialiseerde rechter.

Ayrıca: vernietiging van de octrooititel, nietigheidsvordering tegen het octrooi

De handeling brengt vanaf het begin geen gevolgen teweeg. De rechter stelt haar ambtshalve vast en zij kan door tijdsverloop niet worden gedekt.

Ayrıca: absolute nietigheid, van begin af ontbrekend rechtsgevolg

Goederen waarop geen beslag mag worden gelegd omdat zij onmisbaar zijn voor het bestaan van de schuldenaar en zijn gezin. De omvang daarvan is in de wet opgesomd.

Ayrıca: beslagvrije goederen, voor het levensonderhoud noodzakelijke zaken

Besluit dat geacht wordt juridisch nooit te hebben bestaan. Het kan te allen tijde worden aangevochten, zonder termijnvereiste.

Ayrıca: volstrekte nietigheid van het besluit, besluit dat geen rechtsgevolg heeft gehad

De koper stort de prijs niet. De gunning wordt vernietigd en hij kan voor het verschil aansprakelijk zijn.

Ayrıca: in gebreke blijvende koper, uitblijven van de betaling na de toewijzing

Het uitblijven van loonbetaling binnen de wettelijke termijn. Het kan de werknemer het recht geven de arbeid op te schorten en het dienstverband om dringende reden te beëindigen.

Ayrıca: achterstallig loon, verzuim in de loonbetaling

Zaak die niet met de overeenkomst strookt of niet de verwachte eigenschappen bezit. Herstel, vervanging, prijsvermindering en ontbinding staan ter keuze open.

Ayrıca: gebrekkig product in het consumentenrecht, zaak die niet aan de overeenkomst beantwoordt

Het uitblijven van normaal gebruik van een ingeschreven merk gedurende de wettelijke termijn. Het kan grond zijn voor vervallenverklaring.

Ayrıca: verval wegens niet-gebruik, ontbreken van normale exploitatie

Het niet betalen van een bij rechterlijke uitspraak vastgestelde bijdrage. Op verzoek van de gerechtigde kan lijfsdwang worden opgelegd.

Ayrıca: verzuim in de alimentatiebetaling, niet voldoen aan de onderhoudsverplichting

Afwijzing omdat niet aan een processuele voorwaarde is voldaan. De zaak wordt niet inhoudelijk beoordeeld en kan opnieuw worden ingesteld.

Ayrıca: afwijzing op processuele gronden, afwijzing zonder inhoudelijke toetsing

Kenmerk van een schuld waarvan de termijn nog niet is verstreken. Het is het tegendeel van de opeisbare schuld.

Ayrıca: schuld onder tijdsbepaling, nog niet verschuldigd

Gevallen waarin het geding tegen alle betrokkenen samen moet worden gevoerd. Ontbreekt een van hen, dan wordt de vordering afgewezen.

Ayrıca: verplichte procesgemeenschap, ondeelbare rechtsbetrekking tussen partijen

Evenredige afweer tegen een wederrechtelijke aanranding van zichzelf of een ander. Zijn de voorwaarden vervuld, dan is de gedraging gerechtvaardigd en niet strafbaar.

Ayrıca: gerechtvaardigde verdediging, geoorloofde afweer tegen een aanranding

Testament dat ten overstaan van een notaris of een andere bevoegde ambtenaar wordt opgemaakt, in aanwezigheid van getuigen. Het heeft een hoge bewijskracht.

Ayrıca: testament bij notariële akte, uiterste wil in authentieke vorm

Beginsel dat het aantal soorten van bepaalde rechten bij wet is beperkt. In het goederenrecht kunnen partijen geen nieuwe soorten scheppen.

Ayrıca: gesloten stelsel van rechtsfiguren, wettelijke beperking van de soorten

Het buiten de heffing plaatsen van een in beginsel belastbare verrichting. Anders dan de persoonlijke vrijstelling ziet zij op het voorwerp en niet op de persoon.

Ayrıca: vrijstelling verbonden aan de verrichting, ontheffing voor het belastbare object

Het met technische apparatuur volgen van de activiteiten van een verdachte op openbare plaatsen. Zij wordt slechts bij de opgesomde feiten en binnen bepaalde termijnen toegepast.

Ayrıca: stelselmatige observatie, inzet van technische middelen tot waarneming

Magistraat die het onderzoek naar een verdenking leidt en de vervolging instelt. Hij moet zowel belastende als ontlastende gegevens verzamelen.

Ayrıca: vertegenwoordiger van het openbaar ministerie, parketmagistraat

Schriftelijk verzoek dat een gerecht of een bestuursorgaan aan een andere instantie richt. Het dient om inlichtingen of stukken op te vragen.

Ayrıca: ambtelijk verzoekschrijven, officiële correspondentie tussen overheidsorganen

Bijdrage die het dorpsbestuur van de inwoners heft voor gemeenschappelijke uitgaven. De grondslag en de inning zijn in bijzondere regelgeving vastgelegd.

Ayrıca: dorpsbijdrage, lokale omslag voor gemeenschappelijke kosten

Het omzetten van zelfstandige onroerende zaken in mede-eigendom naar aandelen als gevolg van een ruimtelijke-ordeningsmaatregel. Dit kan leiden tot een vordering tot verdeling.

Ayrıca: ontstaan van aandelen door herverkaveling, samenvoeging van percelen in mede-eigendom